Słownik Mandoa

Zapraszamy do zapoznania się ze słownikiem języka mandaloriańskiego.

Jeśli natomiast interesuje was alfabet mandalorian zapraszamy tutaj

A • BCDEGHIJ
KLMNOPRSTUVWY

 A

 a, a’, al (a’, a’l) lecz (al często przed głoską twardą)

 aalar (AJ-lar) czuć

 aaray (A-raj) ból

 aay’han (AJ-je-han) [chwila smutku i radości równocześnie (słodko-gorzka chwila)]

 abesh (A-besz) wschód

 abiik (A-bik) powietrze

 acyk (AJ-siik) pomiędzy

 ad (ad) córka

 ad (ad) syn

 adade (a-DA-dej) personel

 adate (a DA-tej) ludzie, osoby

 ade (A-dej) dzieci, synowie, córki

 a’den (A-den) gniew, szał

 adenn (a-DEN) bezlitosny

 ad’eta (a’t-EJ-ta) dwadzieścia

 adiik (A-dik) dziecko (3 lata – 13 lat)

 ad’ika (l.mn. adike, nie adi`kase) (ai-DII-ka) maluch, syn, córka (w dowolnym wieku) [a także nieformalnie wobec dorosłych jako] chłopaki, dziewczyny (Jak w „No, co tam, chłopaki?”)

 adol (A-d’ol) poprzez

 agol (AJ-gol) żywa tkanka, mięso, mięsień, ciało

 aikiyc (aj-KISZ) zdesperowany, desperacki

 aka (A-ka) misja

 akaan (a-KAN) wojna

 akaan’ade (A’-kan-A-dej) armia

 aka’liit – wierni

 akaanir (a-KA-nir) walka

 akaata (a-KA-ta) batalion

 akalenedat (a’-KA-le-NAJ-dat) starcie (poważne), bezpośredni kontakt

 akay, 'kay (a-KAJ, kaj) dopóki, póki

 alii’gai (a-LI-gai) flaga, barwy

 aliik (a-LIK) sigil, godło na zbroi

 aliit (a-LIT) nazwa klanu

 aliit (clan) (a-LIT) rodzina, ród

 Aliit ori’shya tal’din (A-LIT-or-ISZ-ja-tal-DIN) Rodzina to więcej, niż krew. (przysłowie)

 Alor (a-LOR) Kanclerz

 alor (a-LOR) przywódca, szef, przełożony

 alor’a Aka’liit – Przodownicy wiernych.

 alor’ad (al-OR-ad) kapitan

 alorir (a-LOR-ir) przywództwo

 aloriya (alor-I-ja) stolica (dosł. „dowodzące miasto”)

 alor’uus (A-lor-UUS) kapral

 al’verde (AL-wer-daj) dowódca/komandor

 am (am) zmiana

 an (an) wszystko, wszystkie

 anade (a-NA’-dej) każdy, wszyscy (odnośnie osób)

 anay (A’-naj) każde (odnośnie rzeczy)

 ani (A-ni) całkowity, kompletny

 ani’la Akaan – wielka ostatnia bitwa.

 aran (A-ran) strażnik

 aranar (a’-RA’-nar) bronić

 araniik (a-RAN-ik) kordon

 aranov (A’-ra’-nof) obrona

 ara’nov (a-RA-now) przeszkoda, obrona, blokada

 ara’novor (A-ra-NO-wor) zbliżać się, stać na drodze, blokować

 arasuum (a-RA-sum) stagnacja

 arasuumir (a-ra-su-MIR) trwać w stagnacji, pozostawać niezmienionym

 arasuum’la (a-ra-SUM-la) niezmienny, trwały

 arpat (AR-pat) nasienie

 aru’e (a-RU-aj) wróg

 aru’ela (A-ru-AJ-la) wrogi

 aruetii (a-ru-AJ-ti) zdrajca, obcokrajowiec, obcy

 aruetiise (a-ruu-aj-TI-saj) zdrajcy, obcokrajowicy, obcy

 aruetyc (A-ru-e-TISZ) zdradziecki

 sa (sa’) niczym, taki jak

 ash’ad (A-szad) ktoś inny

 ash’amur (asz-A’-mur) zginąć (szczególnie w brutalny sposób, podczas bitwy)

 ashi (A-szi) inny’ inni

 Ashnar… (A’SZ-nar) Ktoś [coś zrobił]… (jak np. „Ashnar ninire aru’e tuur`cuy.” – „Ktoś uderzył na wroga minionego dnia.”, ale i „Ashnar skaan vabir!” – „Ktoś zrobił jedzonko!”)

 ast (ast) (on/ona/ono) sam/sama/samo, we własnej osobie

 ast’ehut (ast-te-HUUT) gruby

 at (at) do

 at (at) w kierunku

 atin (a-TIN) uparty, twardy w postanowieniach, zdeterminowany, wytrwały

 atiniir (a-tin-IR) upierać się, trwać przy czymś

 atin’la (a-TIN-la) twardy (silny)

B

baar (bar) ciało

baarpir (BAR-piir) pot

baar’ur (BAR-ur) medyk, lekarz

baatir (BA-tir) troszczyć się, martwić się o coś

ba’balut (BA-bal-ut) na zwiadzie, patrolu

ba’buir (BA-bu-IR) babka, dziadek

Ba’gedet’ye! (BA’-ge’-DET-je’) Proszę bardzo! Nie ma sprawy!

bah (ba) do (dopełniacz)

bajur (BA’-dżur) nauka, edukacja (dot. zarówno pracy w szkole oraz edukacji do życia), szkoła (jak w „ciężka szkoła”)

ba’jurir (ba’-dżur-IIR) edukować

ba’jurir (ba’-dżur-IIR) wychowywać dzieci

bal (bal) i (spójnik)

balac (ba-LAK) okoliczność, sposobność

bal’ban (bal-BAN) w rzeczy samej, zdecydowanie, dokładnie (przyznanie racji)

balyc (BA’-liisz) również, także

banar (ba-NAR) zdarzyć się

bantov (BAN-tow) mimo wszystko, jednakże

barycir (ba-RI-szir) rozmieszczać, rozstawić (wojska)

bas neral (BAAS ner-A’L) [pospolite ziarno używane do karmienia zwierząt i wyrobu trunków; nie jadane przez istoty inteligentne]

ba’slan shev’la (BA-slan SZEW-la) [strategiczne zniknięcie – zabieg tymczasowego ukrycia się i przyczajenia mający na celu zgromadzenie środków umożliwiających późniejsze skuteczne zakończenie kampanii lub zemstę]

ba’slanar (BA-sla-NAR) opuścić, wyjść

bat (bat) na
batnor (BAT-nor) pijany (dosł. na twoich plecach)

ba’vodu (BA-wod-u) ciotka (mn. bavodu`e)

ba’vodu (BA-wod-u) wuj (mn. bavodu`e)

ba’yair (ba-ja-IR) żuć

be (be) od (kogoś, czegoś)

be, b’ (be) [przedrostek dzierżawczy lub przyrostek z właściwym rzeczownikiem, np. be`jetii or (rzadko) jetiib – (od Jedi, dosłownie tłumaczyło by się to jako „Jedi’owy”). Własność czasem jest zaznaczona poprzez właściwy rzeczownik poprzedzony słowem, np. Boba`kad) – miecz Boby.]

be’chaaj (beh-CZA’DŹ) daleko, w oddaleniu

behot (bej-HOT) [zioło używane w trunkach, lekko antyseptyczne i stymulujące]

beroya (ber-OJ-a) łowca nagród

bes’bavar (BES-be-war) kawaleria

besbe (BES-baj) sprzęt (w slangu; zbliżone do „gratów”, “klamotów”, “drobiazgów”)

besbe’trayce (BES-be-TRAJSZ-aj) bronie

bes’bev (BEZ-bew) [mandaloriański instrument dęty blaszany, rodzaj fletu o zaostrzonym końcu, również zdatny jako broń sieczna]

be’senaar (BE-sen-AR) pocisk

beskad (BESS-ka’d) [jatagan z mandaloriańskiego żelaza]

beskar (BESK-gar) [żelazo mandaloriańskie]

beskar’ad (BES-kar-AD) droid

beskar’gam (BES-kar-GAM) zbroja mandaloriańska

beskaryc (BES-kar-ISZ) opancerzony

bes’laar (bez-LAR) muzyka

bes’lovik – element pancerza chroniący kolano.

be’sol (be-SOL) pierwszeństwo

besom (BII-som) prostak, parweniusz, osoba niehigieniczna, o złych manierach

bes’uliik (BES-u-LIK) Bazyliszek (Mandaloriański Droid Wojenny, dosł. „żelazny rumak”)]

beten (BEJ-ten) westchnienie

betenor (bej-TEN-or) wzdychać

bev (be’w) igła, kolec

beviin (BE-win) lanca

beviiragir (be’-wiir-A’-giir) łowić ryby (dosł. łowienie ryb na włócznię)

bevik (BE-wik) kij, drąg

bic (bik) to (w bardzo ogólnym sensie)

Bic ni skana’din (Biik nii SKA’-na’-diin) „To mnie naprawdę ma!” [i inne, podobne wyrazy bycia denerwowanym, zirytowanym (dosł. Połaczenie „dawać” i coś nielubianego)]

bid (biid) taki/taka/takie (wskazujący, jak w „On jest taki głupi!”)

bid…ibac (bid…ibak) taki […] jak

bikadinir (bi-KAD-in-ir) przeszyć, pchnąć (dużym ostrzem)

bines (BI-najs) stos (przedmiotów)

binesor (BIN-aj-sor) składować

bintar (BIN-tar) obaj/obie/oboje

birgaan (bir-gan) plecak

birikad (BIIR-ii-KA’D) [nosidełko do noszenia dzieci]

birov (bi-ROW) wiele

bora (BO-ra) robota, praca

boracyk (bo’-RA’-siik) biedny, spłukany (dosł. pomiędzy pracami)

borarir (bo-RA-rir) pracować

bral (bra’l) [fort na wzgórzu, forteca, wysoko umieszczona pozycja obronna]

bralir (BRA’-liir) zdobyć przewagę, osiągnąć sukces

bralov (BRA’-lof) sukces

brii’briik (bri-BRIK) krata

briik (brik) lina

briikarir (BRI-kar-IR) defilować

briikasak (brii-KA’-sa’k) [społeczne wydarzenie lub impreza – powiązane z przepustką, zejściem na ląd]

briikase (bri-KA-sej) wesoły

Briikase gote’tuur! (Bri-KA-saj go-te-TUR) Wszystkiego Najlepszego z okazji urodzin!

briirud (BRII-ru’) koło, okrąg

brokar (BRO-kar) bić

bu’ad (bu-AD) wnuk

buir (bu-IR) ojciec

buir (bu-IR) matka

buirkan (bu-IR-kan) odpowiedzialność

bui’tsad (BU-it-sad) pokrewieństwo (rzadko w użyciu)

burc’ya (BUR-szia) przyjaciel (także ironicznie)

Burc’ya vaal burk’yc, burc’ya veman (BUR-szia wal BUT-keisz, BUR-sza ve-MAN) Przyjaciel w niebezpieczeństwie jest prawdziwym przyjacielem. (przysłowie)

burcyan (BUR-sha’n) przyjaźń, partnerstwo, bliskie więzy

burk’yc (BUR-kisz) niebezpieczny

buruk (BU-ruk) niebezpieczeństwo

burun (BU-run) pogoda

buurenaar (bu-REJ-nar) burza

buyacir (bu-ja-SZIR) rozpoznać, poznać (kogoś/coś, kogo/co się już znało)

buyca (BU’-sza’) wiadro, kubeł

buy’ce (BU-czaj, BU-szaj) hełm

buy’ce gal (BU-czaj-GAL) pinta piwa – (dosł: „hełm piwa”, czyli znacznie więcej, niż pinta, która wynosi nieco ponad 0,5 litra!)

buycika (Bu’-szi-ka’) kołyska

C

 ca (ka) noc

 cabuor (ka’-BU-or) chronić

 cabur (KA’-bur) strażnik, obrońca

 ca’nara (KA-na-RA) czas

 can’gal (KA’N-ga’l) gwiezdny myśliwiec

 carud (ka-RUD) dym

 ca’tra (KA-tra) nocne niebo

 cerar (ser-ARR) góra

 ceratir (ser-A-ter) wskazywać

 ceryc (ser-ISZ) zaostrzony, czubaty, wskazany

 cetar (set-ARR) klękać z szacunkiem (od słowa „but” – jakby lizać lub podziwiać czyjeś buty)

 cetar’bur – element pancerza chroniacy but.

 cetare (set-ARE-aj) buty

 cetar’narir (se’-TAR-nar-RIIR) skopać, „zbutować”

 chaab (cza’b) strach

 chaabar (cza-BAR) bać się, obawiać się

 chaaj (cza’dź) odległość

 chaaj (cza’dź) zasięg

 chaaj’yc (cza’dź-ISZ) odległy, daleki

 chaashya (cza-SZI-a’) dalszy, kolejny, następny

 chaavla (CZA’W-la’) twardy, nieposłuszny, hardy (wg mandaloriańskich standardów, czyli… poważnie)

 chaavla sa shebs be’striili (CZA’W-la’-sa’-SZEBS-be’-STRI-li) twarde jak grzbiet strilla (odnośnie groźnego miejsca, lokalu będącego spelunką lub osoby, która jest nieokrzesana)

 chakaar (cza-KAR) hiena cmentarna, rabuś niskiej kategorii (także jako obelga)

 chakaaryc (cza’- KAR-isz) przegnity, plugawy, wycierus – odnośnie osoby o której ma się niskie mniemanie

 chakur (CZA-kur) kraść, rabować

 chayaikir (CZAI-aj-kir) kipić, stroić sobie żarty, wyśmiewać się (ale nie agesywnie)

 chekar (CZEK-ar) dźgnąć (małym ostrzem)

 chortav (czor-TAW) ulica

 choruk (CZOR-uk) kamień

 chur (czur) pod, poniżej

 cin (sin) biały

 cin vhetin (SIN-fet-IN) [wyzerowane konto, gruba kreska, odświeżona historia (dosł. białe pole, dziewiczy śnieg) – odnośnie osoby, która przyłączyła się do mandalorian; jej przeszłość przestaje się liczyć, jej uczynki mają znaczenie od tego punktu]

 cinargaanar (si-NA’R-ga’-na’r) [określenie miejsca, pod którego opis pasują słowa takie, jak: melina, siedziba pasera, pralnia brudnych pieniędzy itp..]

 cinarin (si-NA’-rin) czyścić

 cin’ciri (sin-SI-ri) śnieg

 cinyc (SI-nisz) czysty

 ciryc (sir-ISZ) chłód

 Copaani mirshmure’cye, vod? (Ko-PA-ni MIRSZ-mu-RAJ-szaj, wod?) Chciałbyś dostać w twarz, koleś?

 copaanir (KO-pan-IR) chcieć

 copad (KO-pad) ambicja

 copad (KO-pad) pożądanie

 copikla (ko’-PIIK-la’) słokie, urocze, słodziutkie (jedynie odnośnie dzieci lub zwierząt; nigdy wobec kobiet – grozi śmiercią, a nawet kalectwem!)

 copyc (KO’-pisz) atrakcyjne (ogólnie podobające się, więc może dotyczyć czegokolwiek)

 Coruscanta (KO-ru-SAN-ta) Coruscant

 cu’bikad (KU-bi-ka’d) [gra planszowa polegająca na wbijaniu noży w planszę w kratkę – połączenie szachów, rzutek i chińczyka]

 Cuir (KU-ir) cztery

 cunak (KU-na’k) kwadrat

 cur’eta (KUR-aj-ta) czterdzieści

 cuun (kun) nasz

 Cuy ogir’olar (KU-i o-GIR-o-LAR) To jest nieistotne. (dosł. „To nie jest ani tu, ani tam.”)

 cuyan (ku-JAN) rozbitek, ten który przerwał

 cuyanir (ku-YA’-nir) przeżyć

 cuyete (ku-JAJ-tej) prawdopodobieństwo

 cuyir (KU-Jir) istnieć

 cuyla (KU-i-la’) prawdopodobny/a/e

 cyare (SZA-rej) ukochany, kochany, ulubiony, popularny

 cyare’se (szar-AJ-sej) kochani (ludzie itp.)

 cyar’ika (szar-I-ka) kochanie, skarb (rzeczowniki oznaczające osobę)

 cyar’tomade (SZAR-toł-MA’-dej) fani, istoty wspierające, oddane



D

 daab (dab) dół (kierunek)

 dadita (da-DI-ta) [Mandaloriański kod szyfrowo-komunikacyjny]

 dajun (daj’-DŹUN) plan

 dajunar (daj’-DŹU-na’r) planować

 dajun’la (daj’-DŹUN-la’) zaplanowane

 dala (DA-la) kobieta, istota rodzaju żeńskiego

 dalab (da-LAB) pochwa, futerał, pokrowiec

 dalyc (DA-lisz) kobiecy, żeński

 dar (dar) (coś, co) odeszło, przeminęło

 dar (dar) już (więcej) nie

 darasuum (da-RA-sum) wieczny, wieczysty, trwały

 dar’buir (DAR-bu-IR) już nie rodzic (termin prawny) – rozwód rodziców z punktu widzenia dziecka)

 darjetii (dar-DŻEJ-ti) Sith, Ciemny Jedi

 dar’manda (dar-MAN-da) [stan już nie bycia Mandalorianinem – nie bycie kimś obcym, lecz kimś, kto stracił swe dziedzictwo, osobowość i duszę – uznawane przez szanujących tradycję Mandalorian za coś absolutnie przerażającego]

 dar’tome (dar-TO-mej) oddzielony, odosobniony

 daryc (DAR-isz) brąz

 davaab (da-VAB) wykonanie, uczynienie

 dawoor (DA’-wur) nieprzyjemny zapach

 daworir (da’-WAR-iir) smród, odrór

 dayn (dain) na zewnątrz

 de (de) przez, poprzez

 debaan (DEB-an) deklinacja

 demagolka (de’-ma’-GO’L-ka’) [zbrodniarz, zwyrodnialec, potwór (dosł. „rzeźbiarz ciał”, „rzeźnik”; od znanego mandaloriańskiego naukowca Demagola, który podejmował się eksperymentów na żywych istotach i z biegiem czasu, w pewnej mierze także dzięki historycznym nieścisłościom, stał się symbolem zbrodniczych działań, zwyrodnienia, także wśród Mandalorian, którzy po dziś zniesmaczeni są istnieniem takiej osoby w ich historii)]

 demar (DAJ-mar) rzeźbić

 dha (da) ciemny, mroczny, (osoba należąca do/będąca z) cienia

 dha’haase (da-A-sej) ekran

 dha’werd (archaic) (DA-werd) maskowanie, niewidzialność (archaicznie)

 digur (di-GUR) zapomnienie/zapomnieć

 di’kut (DI-kut) idiota, osoba bezużyteczna, marnująca miejsce (dosł. „ktoś, kto zapomniał założyć bieliznę”)

 di’kutla (di-KUT-la) bezużyteczny, głupi, bezwartościowy

 dinii (DI-ni) obłąkaniec, szaleniec

 dini’la (di-NI-la) obłąkany, szalony

 din’kartay (din-KAR-taj) raport sytuacyjny, przygotowanie, planowanie, dzielenie się informacjami (wojskowo i potocznie)

 dinui (di-NU-i) dar, podarek, prezent

 dinuir (DI-nuu-IR) dać, podarować, wręczyć

 din’waadar (DIN-wa’-da’r) sprzedawać

 diryc (DIR-isz) niski

 dirycir (DIR-i-SZIIR) opuszczać, obniżać

 dola (DO’-la’) przesiąkać, przenikać

 dos (dos) poprzez

 doslanir (do-SLA-niir) krzyżować [coś/się]

 draar (drar) nigdy

 dral (draal) jasny, świecący

 dral (draal) silny, mocny, potężny

 dral’Han – anihilacja.

 dralshy’a (dral-SZI-ja) silniej, jaśniej

 draluram (DRA’-lur-a’m) krzepki (jedynie odnośnie smaku potrawy, który powinien być mocny, wyraźny, charakterystyczny (dosł. jasne usta) – jeden z czterech filarów mandaloriańskiej kuchni

 drashaar (DRA-szar) rosnąć

 droten (DRO-ten) ludzie

 du’car (du’caryc) (DU-kar (du-KAR-isz)) późno, późny

 dul (dul) połowa

 duraan (DUU-ran) uważać za gorszego, patrzeć z góry

 Duraani, burc’ya? (Du-RA-ni, BUR-szia?) Gardzisz mną, koleś? Uważasz, że jestem zabawny, koleś?

 duraanir (du-RAN-iir) gardzić, patrzeć z pogardą

 duse (DU-saj) śmieci, odpady (dosł. nieczyste rzeczy)

 dush (dusz) zły

 dushne (DUSZ-nej) gorszy

 dush’shya (doshishya) (du-SZISZ-ja) najgorszy

 duumir (DUM-ir) pozwolić, dopuścić (do uczynienia)

 duumyc (DU-misz) dopuszczony, przyzwolony, legalny



E

 ebin (ej-BIIN) także, również

 echoy (e-CZOJ) poszukiwanie, opłakiwanie (rzeczowniki określające czynności)

 echoy’la (e-’CZOJ-la) szukanie, żałowanie (rzeczowniki określające stan), strata

 echoylir (e’-czoj-LIR) żałować, szukać, opłakiwać

 edee (i-DI) szczęki

 edee (i-DI) zęby

 edeemir (i-DI-mir) gryźć

 eesu (i-SUU) gaz

 ehn (ejn) trzy

 ehn’eta (AJN-aj-ta) trzydzieści

 ekur (ek-UR) krztusić

 elek (EL-ek) tak (skracane do `lek` czyli „taa”)

 emuurir (e’-MUR-ir) lubić, cieszyć się czymś

 enaabe (a’-NA-bej) metry

 enteyor (EN-tej-OR) musieć, być zobowiązanym do

 entye (ENT-je) dług

 epan (E’-pa’n) wnętrzności, trzewia

 epar (aj-PAR) jeść

 eparavur (e-PA-raw-uur) ucztować, objadać się

 eparavur takisit (ej-PA’-raw-ur ta-KI-sit) przepraszać (dosł. połykać obrazę)

 epar’yaim (e-PAR-jaj-IM) restauracja, kantyna, lokal

 eso (AJ-so) flanka

 eso (AJ-so) bok

 e’tad (E-tad) siedem

 etyc (ETT-isz) brudny, nieczysty

 evaar (I-war) młodość, nowość (w jakimś gronie itp.)

 evaar’la (i-WAR-la) młody, nowy

 eyayah (i-JAJ-a) echo

 eyaytir (a-JAJ-tiir) uciec

 eyn (an) [jakiś/jakaś/jakieś] (rzadki przedimek nieokreślony)



G

 gaan (gan) ręka

 gaanader (ga’-NA’-de’r) wybierać

 gaan’au (GA-nał) laserowy celownik, wskaźnik

 gaanaylir (gan-AJ-lir) złapać, uwięzić, złapać (zwł. w pułapkę)

 gaanla (GA’N-la’) wybrany

 gaanure (ga-NU-rej) narzędzia ręczne

 gaanynir (ga-NI-nir) uderzyć

 Gaa’tayl! (Ga-TAJL) Pomocy!

 gaa’taylir (ga-TEJ-lir) pomagać

 gadi (GA-di) nadgarstek

 gaht (gat) północ

 gaht’yc (GA-tisz) polarny

 gai (gaj) imię, tytuł

 gai bal manda (GAJ bal MAN-da) [ceremonia adopcyjna (dosł. „imię i dusza”)]

 gaid (GAJ-id) płyta, [a także] talerz (wiąże się to z uzywaniem części pancerza jako naczyń podczas gotowania nad ogniskami w obozach)

 gaigotalur (gaj-GO-tal-uur) wyznaczyć

 gai’ka (GAJ-ka’) kubek

 gal (ga’l) napitek, trunek (głównie piwo typu ale)

 Gal, ori’skraan, riduur, yaim’ dab’ika. (Ga’l, O’R-ri-skra’n, ri-DU-ER, jaim-da’-BII-ka’) przystań, miejsce odpoczynku (dosł. „Piwo, wyżerka, dobre towarzystwo i powrót do obozu”)

 galaar (ga-LAR) jastrząb

 galar (ga’-LAR) wylać, wychlapać

 gal’gala (GA’L-gal-ar) Pozwól mi kupić ci drinka!

 ganar (GAN-ar) posiadać, mieć

 gar (gar) twój; ty/wy; ciebie/was; tobą/wami (i inne zaimki drugoosobowe)

 gar (gar)

 Gar serim (Gar ser-IM) Masz rację! Trafiłeś w sedno! O to chodzi!

 gar shuk meh kyrayc / meh gar kyrayc, shuk bah ni ) (gar SZUK mej kir-AJSZ ( mej gar kir-AJSZ, BA’ ni SZUK)) Nie przydasz mi się martwy. / Gdy będziesz martwy, nie przydasz się. (zachęta, by ktoś odpoczął; rzadko używana dosłownie)

 Gar taldin ni jaonyc; gar sa buir, ori’wadaas’la. (Gar Tal-DIN ni dźa’-O’n-isz, gar sa BU-ir O’-ri-wa’-DA’S-la.) Nieważne, jaki był twój ojciec, tylko jakim ty będziesz ojcem (dosł. Wiezy krwi nie są istotne, to, jakim będziesz ocjem ma naprawdę znaczenie.)

 gayi’kaab (GAJ-i-KA’B) radio

 gayiyla (gaj-I-la’) wszędzie

 gayiylir (gaj-I-lir) rozdzielać

 ge (ge’) prawie, niemalże (tylko przed głoską miękką!)

 gebbar (GEB-arr) blisko, w pobliżu

 gebi (GE’-bi) bliski, pobliski

 ge’catra (gei-KAT-ra) ranek

 gedeteyar (gei-det-AJ-ar) być wdzięcznym

 gedetir (gei-DET-ir) błagać, prosić się (o coś)

 Gedet’ye (Gei-DET-jaj) proszę

 gedin’la (ge’-DIIN-la’) ekscentryczny, zrzędliwy, humorzasty (dosł. niemal szalony)

 gehat’ik (GE-ha-tik) historyjka, opowiadanie, historia (jakieś sytuacji)

 gehatyc (ge-HAT-isz) podejrzany, podejrzewany

 ge’hutuun (ge-hu-TUN) bandyta, złoczyńca, złodziej, przestępca

 ge’kaan (gei-KAN) ćwiczenia wojskowe, manewry

 gekyrdir (gei-KIR-dir) uniemożliwiać, przeszkadzać

 gemas (gej-MAS) włosy/sierść

 genet (gei-NET) szary

 geroya (ge’-ROJ-a’) gra, rozrywka (dosł. niemal łowy)

 ge’sol (gei-SOL) pół, połowa

 ge’soletar (ge-so-LAJ-tar) przewidywać

 get (get) prawie, niemalże (tylko przed głoską twardą)

 ge’tal (ge-TAL) czerwony

 get’shuk (GE’T-szuk) [gra drużynowa z boiskiem z dwoma celami na jego końcach, kontaktowa i brutalna (podobna do rugby)]

 gett’se (GET-sej) odwaga,

 gett’se (GET-saj) orzech (wszelkiego typu)

 Gev! (ge’w) Przestań! Skończ! Daj spokój!

 ge’ver’alor (ge-WER-a’-lor) pomocnik

 ge’ver’alor (ge-WER-a’-lor) komiwojażer, akwizytor

 ghet’bur – Osłona obojczyka

 gi (gi) ryba

 gihaal (gi-HAAL) [suszony posiłek z ryby (wyjątkowo trwały, lecz niezbyt przyjemnie pachnący)]

 go’naasir (go-NA’-sir) marnować, trwonić

 goorar (GUR-ar) rzucić

 goore (GU-raj) granat

 goor’verd (GUR-weird) grenadier

 goran (goi-RAN) kowal, odlewnik, czeladnik

 gota (GOI-ta) maszyna, urządzenie (wszelkiego typu)

 gotabor (GO’-ta’-BOR) inżynier

 gotal (go-TA’L) [zrobiony, wykonany; przyrostek dodawany do słów wskazujących środowisko wyrobu bądź sposób pozyskania, np. „piru’gotal” – „zwodowany”, „tracy’gotal” – „wypalony” itd.]

 gotal’ur (GOI-tal-ur) robić, tworzyć

 gota’tuur (GOI-tai-TUR) urodziny

 goten (GOI-ten) narodziny

 gotenir (goi-TEN-ir) urodzić

 goyust (goi-JUST) droga

 gratiir (grai-TIR) karać

 gra’tua (gra-TU-a) zemsta, pomsta

 gra’tuar (grai-TUU-ar) mścić

 guuror (GU-ro’r) lubić, przepadać za



H

 haal (ha’l) oddech

 haalas (ha’las) klatka piersiowa a także element pancerza chroniący klatkę piersiową.

 haalur (ha’-LUR) skrzynia

 haamyc (HA’-misz) niezwykły (dosł. zmieniający oko)

 haar (har) [ten/ta/to konkretny/a/o] (rzadki, nieprzetłumaczalny przedimek określony)

 haaranovor (ha-RA’N-o’-vor) ukrywać

 Haar’chak! (HAR-czak) Cholera! Szlag!

 haashun (HA’-szun) [mandaloriański wypieczony chleb, suchar (cienka kromka chleba zasuszona i odświeżana przed spożyciem za pomocą jakiegoś płynu, tak cienka, że można przez nią nawet czytać, stąd nazwa będąca grą słów – „suchy chleb” a zarazem „chleb, przez który się widzi”)

 haast (ha’st) suchy

 haastal (HA’-sta’l) zaschła krew, strup

 haat (ha’t) prawda

 Haat o’r an nuhune (Ha’t OR an nu-HUU-nej) Wiele prawdziwych słów wypowiedzianych w żarcie (dosł. Jest prawda we wszystkich żartach)

 Haat, ijaa, haa’it (Ha’t i-DŻA ha’-IT) Prawda, honor, wizja (Słowa wypowiadane przy zawieraniu paktu.)

 haa’taylir (har-TAJ-lir) widzieć

 haatyc (HA’-tisz) widoczny

 Haatyc or’arue jate’shya ori’sol aru’ike nuhaatyc (HA’-tisz o’r-A’-rej JA’-tej-SZI-a’ o’-ri-SOL a’-ru-I-kej nu-HA’-tisz.) Lepszy jeden wielki wróg, którgo widzisz, niż wielu małych, których nie możesz [zobaczyć]. (przysłowie)

 haav (ha’w) łózko

 haavlaam (HA’W-la’m) prycza

 Haili cetare! (HAJ-li set-A’R-e) Rozgość się! Ciesz się (z czegoś)! (dosł. „Wypełnij swe buty.”)

 hailir (haj-LIR) wypełniać

 Hal’cabur – element pancerza chroniący klatkę piersiową, napierśnik.

 haran (HA’-ra’n) piekło (dosł. destrukcja, kosmiczna anihilacja)

 haranov (ha’-RAN-of) schowek, magazyn

 haryc (HAR-isz) zmęczony

 haryc b’aalyc (ha’-RISZ ba’-LISZ) [zmęczony i emocjonalny (na przykład pijany)]

 hayc (hejsz) prosty, uczciwy, szczery

 hetikles (HE’-ti-kless) „oparzenie nosa” (stan intensywnego „palenia” w nosie i zatokach po wąchaniu lub spożyciu pikantnej przyprawy; stan ceniony przez Mandalorian, jedna z czterech podstaw mandaloriańskiej kuchni)

 hetikleyc (hej-TIK-lejsz) piekący w nosie (pikantny)

 hettir (HAJt-ir) palić

 hettyc (hej-TISZ) palący się, płonący

 heturam (HE’-tu-ra’m) „oparzenie ust” (stan intensywnego „palenia” w ustach po spożyciu pikantnej potrawy; ceniony przez Mandalorian, jedna z podstaw mandaloriańskiej kuchni)

 hibir (hee-BIR) uczeń

 hibirar (hi-BIR-ar) uczyć się

 hiibir (hi-BIR) brać

 hodar (HO’-dar) oszukać, ogłupić

 hodasal (ho’-da’-SA’L) kamuflaż

 hodasalar (ho’-DA’-sa’-LA’R) kamuflować, osłaniać/zasłaniać (przed oczami wroga)

 hodayc (HO’-dajsz) spryt, chytrość

 hokaanir (ho-KA’N-ir) ciąć, kroić

 hokan’yc (ho’-KA’-nisz) pokrojony, pocięty (w slangu także „ciężko broniony”)

 hoshap (HO-sha’p) łyżka

 hukaatir (HU-ka’-TIR) okrywać

 Hukaat’kama! (hu-KA’T-ka-MA’) Obserwuj moje tyły! Kryj mnie!

 hut’uun (hu-TU’N) tchórz (najgorsza z możliwych obelga)

 hut’uun cabur – lement pancerza chroniący tyłek.

I

Iba’ (I-ba) Cóż to za… (jako spostrzeżenie, wyrażenie opinii, np. „Iba mesh`la dala!”– „Cóż to za piękna kobieta!”. Nie stosowane nigdy jako wyraz zdziwienia lub zaskoczenia.)

 ibac (i-BAK) tamto

 Ibac’ner (IŁ-bak-NAJR) To jest moje!

 ibic (i-BIK) To

 ibi’tuur (I-bi-tur)) dziś, dzisiaj

 Ib’tuur jatne tuur ash’ad kyr’amur (IB- tur JA’T-nej tur ASZ-a’d-KI-ram-ur) Dziś jest dobry dzień, by ktoś inny zginął (przysłowie)

 iisa (I-sa’) wybuchać, wypalić się (np. substancja łatwopalna)

 ijaat (i-JA’T) honor

 ika (I-ka’) [zdrobniajacy przyrostek pisany jako `ika – także dodawany do imienia/nazwiska, jeśli jest ono dobrze znane lub w formie dziecięcej np. Ord`ika – Mały Ordo; wyraz szacunku i sympatii połączonych z przywiązaniem, czasem także oznaka troski]

 ik’aad (I-kad) małe dziecko (poniżej 3 lat)

 irud (I-rud) ramię

 isirir (i-SIR-ir) smak

 iviin (i-WIN) szybkość, prędkość

 iviin’yc (i-VIN-esz) szybko, prędko

J

 

 jaal (DŻA’L) odrętwienie

 jag (dżag) mężczyzna

 jagyc (DŻA-gisz) istota rodzaju męskiego; [także] „macho”

 jahaal (dża’-HA’L) zdrowie

 jahaala (dż-Ha’-la’) zdrowy, w dobrym stanie

 jahaal’got (dża’-HA’L-got) zdrowotny, ożywczy, odżywczy

 jahaatir (dże-HA’-tir) mówić kłamstwa, zwodzić

 ja’hailir (dża-HIE-lir) obserwować, pilnować

 jai’galaar (DŻAJ-ga’-Lar) wrzasko-jastrząb (ptak z Mandalore)

 jair (DŻEJ-IR) krzyk, wrzask

 janad (DŻA’-na’d) pikantny, ostry (smak)

 jaon (DŻEJ-o’n) ponad

 jaon’yc (dżaj-O’N-isz) ważny

 jare (DŻA’-rej) samobójca, głupi ryzykant, [ktoś] podejmujący się bezmyślnego działania grożącego śmiercią

 jare’la (dża’-REJ-la’) głupio lekceważący niebezpieczeństwo, proszący się [o coś złego]

 jareor (dża’-REJ-or) lekkomyślnie ryzykować życie, działać samobójczo

 jari’eyc (DŻAR-i-ajsz) brzydki

 jariler (dża’-RII-ler) zniszczyć, zdewastować

 jarkiv (dżAR-kiv) charyzma, obecność

 jaro (DŻA’-ro) życzenie śmierci, szalony akt bezmyślnej głupoty

 jat’ca’nara (DŻA’T ka’-NA’-ra’) na czas, w samą porę (dosł. dobry czas)

 jate (DŻA’-tej) dobry, dobrze

 jate’kara (DŻA’-tej-KA’-ra’) szczęście, los (dosł. dobre gwiazdy, kurs do podążania)

 jate’shya (DŻA’-tej-SZI-a’) lepszy, lepiej

 jatisyc (dża’-TI-sisz) przepyszny

 jatne (DŻAT-nej) najlepszy, najlepiej

 jatne emuurir (DŻAT-nej e’-MUR-ir) preferować

 jatne Ghet’bur – element pancerza chroniący szyję.

 jatne manda (DŻAT-nej MAN-da) [dobry nastrój: złożony stan bycia w zgodzie ze swym klanem i całym życiem, długotrwała bądź stała „mandaloriańska nirwana”; jako fenomen kulturowy, zjawisko to jest dość trudne do opisania]

 Jatne vod (DŻAT-nej wod) dobry pan, sir (formalizm używany przez obsługę w lokalach, nie wojskowy)

 Jatnese be te jatnese (dżat-NEJ-sej be’ jat-NEJ-sej) najlepsi z najlepszych

 jehaat (dże-HA’T) kłamstwo, nieprawda

 jehavey’ir (dże’-HA’R-wej-ir) zasadzka, pułapka

 jekai (dże’-KAJ) przynęta

 jenarar (DŻE’-han-rar) zwód

 jetii (DŻEJ-ti) Jedi

 jetii’kad (dżej-TI-ka’d) miecz świetlny

 jetiise (DŻEJ-ti-se) Jedi [w liczbie mnogiej]; Republika

 jii (dżi) teraz

 jiila (DŻI-la’) natychmiastowy, stający się od razu

 jilarud (DŻI-la’-rud) dysk

 jiriad (dżi-RI-ad) blady, biały

 joha (DŻO’-ha’) język (np. mando`a)

 johayc (DŻO-hajsz) mówiony, wymawiany

 jorad (dżał-RA’D) głos

 jorbe (DŻOR-be’) powód

 jorcu (DŻOR-ku) ponieważ, bowiem, albowiem

 jorhaa’ir (dzio’-har-IR) mówić, rzec

 jorir (DZIAW-rir) nieść, dźwigać (archaicznie)

 jor’lekir (dzior-LEK-ir) potwierdzić

 jorso’ran (dzior-so-RA’N) winien nosić (archaicznie)

 joruur (dział-RUR) zbierać

 juaan (dziuan) obok, w pobliżu

 jurir (dżu-RIR) być uzbrojonym, zbrojnym, nosić coś

 jurkad (DŻUR-kad) atak,szturm (dosłownie: „machanie szabelką”)

 jurkadir (DŻUR-kad-IR) atakować, grozić, zadzierać

 jurkadir sha(l) (DŻUR-kad-IR sza’l) zagrażać, prowokować, zadzierać

 jurkadir ti (DŻUR-kad ti) zagrażać, prowokować, zadzierać

K

 

 kaab (ka’b) dźwięk

 kad (ka’d) szabla, miecz

 kadala (ka’-DA’-la’) ranny, zraniony, skrzywdzony

 kadale (ka’-DA’-lej) ofiary

 kad’au (ka’d-UŁ) miecz świetlny

 kaden (KA’-den) zdenerwowany, rozgniewany

 kadiilir (ka’-DI-lir) przebić się

 kad’la (KAD-la) ostry

 ka’gaht (KA’-gajt) południe

 kai’tome (kai-TO’M-ej) jedzenie

 kajil (KA’-dżil) płaszczyzna, równina

 kajir (KA’-dżir) stół

 kakovidir (kaj-KO’-wi-dir) kulić się

 kal (kal) ostrze

 kalikir (kaj-LI-kir) pchnąć, dźgnąć

 kama (KA’-ma) [noszona z tyłu na pasie myśliwska ochrona ud i zarazem symbol rangi – charakterystyczna „ pół-spódnica”]

 kaminii (ka’-MI-ni) Kaminoanin

 kando (KA’N-do) waga (zarówno jako istotność danej materii, jak i ciężar czegoś!)

 kandosii (ka’n-DO’-si) nieprzejednany, nieustraszony

 Kandosii! (Ka’n-DO’-si) Świetnie! Koronkowa robota! Świetnie zrobione!

 kandosii’la (kan-do’-SI-la) zniewalające, zdumiewające

 Ka’ra (KAJ-ra) [pradawny mit Mandalorian o rządzącej radzie upadłych królów]

 kar’am (KAR-aam) oddech

 karbakar (KAR-ba’-kar) hipernapęd (dosłownie: „gwiazda do gwiazdy”)

 kar’ta (ka’-RO’-ta) serce

 ka’rta beskar – element pancerza chroniący mostek, popularnie zwany „diamentem”.

 kar’tayl (kar-TAJL) wiedza, świadomość faktów

 kar’taylir (kar-TAJ-lir) znać, zachowywać w sercu

 kar’taylir darasuum (kar-taj-LIR da-RA’-sum) kochać

 karyai (KAR-jaj ) salon (główne pomieszczenie w tradycyjnym domu północnych Mandalorian – pojedyncza komnata, gdzie się jada, dyskutuje i odpoczywa, a także gdzie mieści się ostatni bastion w razie ataku)

 K’atini! (ka’-TIN-i) „To tylko ból!” lub „Rób swoje, a nie marudź”

 kaysh (kejsz) on, jemu, jego;

 kaysh (kejsz) ona, jej

 Kaysh guur’ skraan (KAJSZ gur SKRA’N) On uwielbia swoje jedzenie. (wymawiane, gdy ktoś ma zdrowy apetyt, jako wyraz przywiązania, czułości)

 Kaysh meg miit’gaana, oyacyi. (Kajsz mejg MIT-ga’-NA’ oj-A’-szi.) Kto pisze, pozostaje. (przysłowie)

 Kaysh mirsh solus (Kajsz mirsz SO’-lus) On jest idiotą. (dosł. “Jego mózgowa komórka jest samotna”)

 Kaysh mirsh’kyramud (Kajsz mirsz ki-RA’-mud) On mnie bezsensownie zanudza (dosł: On jest zabójcą mózgów.)

 Kaysh shu’shuk (Kaisz szu-SZUK) On jest katastrofą.

 Kaysh tayl’ud (Kaisz TAJ-lud) On ma przerwę. On ucina sobie drzemkę.

 Ke narir haar’ke’gyce rol’eta resol! (KE’-na’-RIR-ha-ke-G’II-szaj rol-LAJta’ rej-SO) Wykonać rozkaz 66!

 Ke serim! (KE’-se-RIM!) Celować! Wymierzyć broń!

 ke, k’ (ke’, k’) [zrób…; weź i…; weź się za robienie…; wykonaj…] przedimek imperatywny (stosowany przy rozkazach)

 kebbur (KE’-bur) próbować, podejść do (próby)

 kebiin (kej-BIN) niebieski

 kebii’tra (ke’-BI-tra’) niebo (dzienne) (dosł. niebieskie niebo)

 kebise (ke’-BI-sej) rzeczy, graty

 kedin (ked-IN) łańcuch dowodzenia

 keenir (KIN-ir) infiltrować

 ke’gyce (ke’-G’I-szej) rozkaz, polecenie

 keldab (kel-DA’B) cytadela, forteca

 kelita (kel-I-ta’) fosa, rów obronny

 kemir (KE’-mir) iść

 Ke’mot! (Ke;-MO’T) Stój!

 Ke’sush! (Ke’-SUSZ) Uwaga!

 kih (ki’) mały

 Kih’parjai (Ki-PAR-dziaj) Bez problemu. Nie ma sprawy. Nie wspominaj o tym. (dosł. małe zwycięstwo)

 kir’manir (kir-MA’N-ir) adoptować, dać komuś duszę

 kisol (ki-SO’L) kilka, kilku, kilkoro

 kles (kle’z) nos

 klesir (KLE’-sir) zapach

 K’olar! (ko’-LAR) Chodź tu! Natychmiast tu przyjdź!

 kom’rk (KO’M-or-ro’k) rękawica a także element pancerza chroniący przedramie, popularnie zwany karwaszem.

 koor (kur) umowa, kontrakt

 kot (ko’d, ko’t) siła

 kote (KO’-dej, KO’-tej) chwałą

 Kote lo’shebs’ul narit (ko’-TEJ loł SZEBS-ul NA’-rit) Zachowaj swoją chwałę dla siebie (dosł. „Możesz wsadzić sobie twoją chwałę w zadek.”; pozbawione szacunku i niegrzeczne)

 kotep (KO’-te’p) odważny

 kotir (KO’-tir) pokonać, przygnieść (swoją siłą)

 kotyc (ko’-TISZ) silny

 kovid (KO’W-id) głowa

 kov’nyn (KO’W-nin) cios głową w głowę (tzw. „bańka”)

 kov’nynir (KO’W-ni-nir) uderzyć głową (z „bańki”)

 K’oyacyi! (Koj-A’-szi) Zdrowie! (przy toastach), Trzymaj się!, Wytrzymaj!, Wracaj bezpiecznie! (dosł. Pozostań żywy!)

 kranak (KRA’-na’k) ufortyfikowana osada, siedziba otoczona wodą

 kurs (kurs) las

 kurshi (KUR-szi) drzewo

 kurshok (KUR-szok) deska

 kute (ku-Tej) bielizna, skafander, coś noszonego pod zbroją

 K’uur! (Kur) Cii! Cicho! Milcz!

 kyor (KIE-o’r) gnijący, rozkładający się, próchniejący

 kyorar (KIE-o’r-ar) gnić, rozkladać się, próchnieć

 kyorla (kie-O’R-la’) zgniły

 kyr (KIR) koniec

 Kyr ge’kaan (KIR gej-KA’N) koniec ćwiczeń (termin żargonowy stosowany tylko w sytuacjach związanych z kwestiami militarnymi)

 kyr’ad (KIR-a’d) zwłoki

 kyr’adyc (kir-A’-disz) zmarły, umarły

 kyr’am (ki-RA’M) śmierć

 kyramla (kir-A’M-la) śmiertelny (tylko jako prowadzący do śmierci), śmiercionośny

 kyramud (kir-A’-mud) morderca, zabójca

 kyr’amur (ki-RA’M-ur) zabić, zabijać

 kyrayc (kir-AJSZ) zabity, martwy

 kyrbej (KIR-bejj) pole bitwy

 kyr’bes (KIR-bez) czaszka, [zwłaszcza czaszka] mythosaura (czyli również jako odniesienie do godła). [Potocznie także jako] korona

 Kyr’tsad (KIRT-sa’d) Straż Śmierci (dosł. Towarzystwo Śmierci)

 kyr’vhetine (KIR-fet-IN-ej) zbiór (uprawy)

 kyr’yc (KIR-i’sz) ostatni



L

 laam (la’m) góra (kierunek)

 laamyc (LA’-misz) wysoki

 laandur (LA’N-du-er) delikatny, kruchy, [czasem jako obelga]: słaby, żałosny

 laar (lar) pieśń

 laaran (la’-RA’N) śpiewanie

 laararir (la’-RA’-ir) śpiew

 lalat (LA’-la’t) język (narząd)

 la’mun (la’-MUN) azymut

 lararyc (la’-ra’-isz) pijany (dosł. „Śpiewający pod wpływem alkoholu”)

 layari (LAJ-a’-ri) zbyt pewny siebie

 lenedat (lej-NEJ-da’t) cel, kontakt

 linibar (li-NI-bar) potrzebować

 liser (LI-sej) potrafić, umieć

 lo (lo’) w (coś)

 lonar (LO’`nar) umieszczenie

 loras (lor-A’S) mięso, tkanka, ciało, substancja (poetyckie)

 lor’vram (o’r-ve-RA’M) śniadanie

 lovik (LO’-vik) kolano

 luubid (lu-BID) wystarczająco, dość



M

 

 maan (ma’n) oryginalny, pierwszy

 majyc (MA’-dzisz) dodatkowy, ekstra

 majyce (ma’-DZI-szej) dodatek

 majycir (MA’-dzisz-ir) dodawać

 manda (MA’N-da’) wspólna dusza [lub] niebo; [stan bycia Mandalorianinem w umyśle, ciele i duchu], [także] nadrzędny, najlepszy, totalny

 Mand’alor (MA’N-da’-lor) Mandalore

 Manda’yaim (MAN-da’-YAI-im) Mandalore (planeta)

 Mando (MA’N-do) Mandalorianin, mandaloriański

 Mando’ad draar digu (Man-DO’-ad dra’r di-GU) Mandalorianin nigdy nie zapomina. (przysłowie)

 Mando’ade (Mando-A’-dej)) Mandalorianie (jako córki i synowie Mandalore)

 mandokar (MAN-do’-KAR) [właściwe cechy, ucieleśnienie Mandaloriańskicj zalet, czyli mieszanina agresji, wytrwałości, lojalności i żadzy życia]

 mandokarla (MAN-do’-KAR-la’) [posiadanie właściwych cech, okazywanie hardości, ducha, bycie uosobieniem Manaloriańskich zalet]

 Mar’e! (MA’-rej!) Nareszcie! W końcu! (wyraz ulgi)

 marekar (ma’-REJ-kar) nawigacja

 marev (MA’-rev) pięść

 mar’eyce (ma’-REJ-szej) odkrycie, [coś] wreszcie odnalezione, ustalonego; [także] „stan niebiański”

 mar’eyir (ma’-EJ-ir) odnaleźć, odkryć

 mashukir (MA’-szuk-ir) rozproszyć, rozesłać

 mav (ma’v) wolny; uwolnić

 mayen (MAJ-en) cokolwiek

 Me’bana? (mej-BA’N-a’) Co się dzieje? Co się stało?

 Me’copaani? (Mej ko-PA’-ni?) Czego chcesz? Czego sobie życzysz?

 me’dinuir (med-IN-u-rir) dzielić, rozdawać sobie nawzajem

 meg (me’g) który, co, to, kto

 megin (me’-GIN) który, co, to, kto; przed samogłoską

 meh (me’) jeśli

 me’sen (mEJ-sen) statek kosmiczny

 meshgeroya (MESZ-ge’-ROJ-a’) gra sportowa, obsesja niektórych Mandalorian (dosł. piękna gra)

 mesh’la (MEJSZ-la’) piękny

 meshurkaan (ME’-szur-KA’N) jubiler, osoba obrabiająca klejnoty

 meshurok (me’-SZU-rok) klejnot

 me’suum (mej-SUM) planeta

 me’suum’ika (mej-su-MI-ka) księżyc

 Me’vaar ti gar? (Me’-WAR ti-GAR) Jak się masz? (dosł. Co nowego z tobą?; uzywane także jako prośba o raport z sytuacji; kiedy Mandalorianin zadaje to pytanie, oczekuje odpowiedzi – z reguły mówi się „Naas”, czyli „Nic”)

 me’ven? (mej-WAJN) Hę? Co? Że co? (wyrażenie zaskoczenia, zakłopotania, zmieszania)

 mhi (mi) my

 mhi (mi) my

 Mhor (m’or) nasz (rzadki archaizm)

 miit (mit) słowo

 miit’gaanar (MIT-ga’-nar) pisać

 mircin (mur-SIN) klatka

 mircir (mur-SIR) zamknąć, pochwycić

 mirci’t (mur-SIT) więzień

 mirdala (MIR-da’-la’) sprytny, mądry, inteligentny, inteligencki, bystry

 mirdir (MIR-dir) myśleć, obliczać

 mirgaanla (mir-GA’N-la’) celowy, umyslny (dosł. myśląca ręka)

 mirjahaal (MIR-ja’-HA’L) pogodny, uspokojony (określenie powortu do emocjonalnej równowagi po traumie, żałobie)

 mirshe (MIR-szej) mózg (jako słowo w liczbie mnogiej; pojedyńcze „mirsh” to komórka mózgowa)

 mir’sheb (MIR-szeb) cwaniak, mądrala (dosł. mądry tyłek, cwana dupa)

 mirshepar’la (MIR-szej-PAR-la’) nudne (dosł. „pochłaniające mózg”)

 mirshir (MIR-szir) szok, ogłuszenie (dosł. „znokautowany mózg”)

 mirshko (MIRSZ-ko’) odwaga

 mirsh’kyramud (MIRSZ-kir`A’-mud) nudna osoba (dosł. „zabójca mózgów”)

 mirshmure’cya (mirsz-mur-EJ-sza’) pocałunek Keldabe – slangowe określenie ciosu głową w głowę (dosł. „pocałunek mózgu”)

 mishuk (MI-szuk) ciśnienie, nacisk

 morut (mo’-RUT) przystań, forteca

 morutar (MO’-ru-ta’r) witać

 morut’yc (mo’-RU-tisz) bezpieczny, zabezpieczony

 motir (mo’-TIR) stać

 motun’bur – element pancerza chroniący udo.

 munad (MU-na’d) wzniesienie

 munad (mu-NA’D) wysokość

 muninar (mu-NI-nar) wysoki

 munit (MUN-it) długi (miara)

 Munit tome’tayl, skotah iisa (MUN-it to-MEJ-tail, SKO-ta’-II-sa’) długa pamięć, krótki lont (okreslenie typowego sposobu myślenia Mandalorianina)

 murcyur (MUR-szur) całować

 mureyca (MUR-ejsz-a’) pocałunek

 muun (UM-a’n) twardy, ciężki

 muun’bajir (MU-łun BA’-dżir) zdruzgotać, dać nauczkę, skopać zadek (dosł. „dać ciężką naukę”)



N

 

 naak (na’k) pokój (brak wojny), spokój

 naakla (NA’K-la’) spokojny, pokojowy

 naas (na’s) nic

 naasad (NA’S-a’d) żaden, ani jeden

 naasade (na’-SA’-dej) nikt

 naast (na’st) niszczyciel

 naastar (NA’-star) zniszczyć

 nad’aai (NA’D-ai) podczerwień

 nad’aaila (nad-EJ-la’) podczerwony

 nadala (nad-A’L-a’) gorący

 nakar’mir (na’-ka’-MIR) być nieświadomym, nie wiedzieć

 nakar’tuur (NA’-ka’-TUR) jutro (dosł. “nieznany dzień”)

 nakil (NA’-kil) kąt, róg

 Nar dralshy’a (NAR-dra’l-SZI-ya) Włóż w to wiecej serca! Staraj się bardziej!

 nari (NA’-ri) ruch (jak w „teraz twój ruch”), akcja, działanie

 narir (na’-RIR) działać

 naritir (na’-ri-TIR) umieścić, umiejscowić, ustanowić, wstawić, ustawić

 narser (NAR-ser) cel, konieczność, sens bycia czegoś

 Nar’sheb (NAR-szeb) [pogardliwa wypowiedź nakłaniająca do opuszczenia danej lokacji, jak „spadaj”; dosł. działaj tyłkiem /bierz tyłek/)

 narudar (na’-RU-dar) tymczasowy sojusznik (zazwyczaj wróg wroga, ktoś, z kim zawiera się sojusz z rozsądku lub konieczności, a nie stały pakt)

 nasreyc (nar-SER-isz) zdeterminowany, rezolutny

 naumiit (nał-MIT) sygnał

 nau’ul (nał-UL) światło świec

 nau’ur (nał-UR) oświetlić, rozjaśnić

 nau’ur kad (nał-UR kad) wykuć (dosł. „rozjaśnić szablę”)

 nayc (nejsz) nie (negatywna odpowiedź)

 naysol (NEJ-sol) zbyt wiele

 Ne shab’rud’ni… (Ne’ szab-RUD-ni) Nie zadzieraj ze mną… (bardzo dosadne sformułowanie, zazwyczaj porzedzające akt przemocy)

 neduumyc (nej-DU-misz) nielegalny, pozbawiony podstaw prawnych, nieuzasadniony zgodą przełożonych

 nehutyc (nej-HUT-isz) zadziorny, zdeterminowany, zdecydowany na działanie

 Ne’johaa! (Ne’-DŻO’-ha’) Zamknij się!

 ne’kaan (nej-KA’N) osoba nie walcząca (cywil)

 N’epar nu pirur! (Nej-PA’R nu PIR-ur) Nie ma powodów do pośpiechu (idomatyczne stwierdzenie; dosł. „To niczego nie jada lub pija.”)

 N’eparavu takisit (Nej-PA’-rav-U ta-KI-sit) przepraszam (dosł. „Zjadam moją obrazę”)

 ner (nair) mój, moi

 neral (NEJ-ra’l) ziarno

 ne’tra (NEJ-tra’) czarny, czerń

 ne’tra gal (NEJ-tra’ ga’l) ciemne piwo – słodkie, niemal pikantne ciemne piwo podobne do mlecznego stouta

 Ne’tra gal mesh’la, jat’isyc, bal, wayii, jahaal’got (NEJ-tra ga’l MAJSZ-la’, dzia-TI-sisz, ba’l ŁAJ-i DZIA’-hal-got) Ciemne piwo wygląda dobrze, smakuje dobrze i – jak rany – sprawia, że czujesz się dobrze!

 neverd (nej-VAIRD) cywil (dosł. „nie wojownik”)

 ne’waadas (nej-WA’D-a’s) bieda, potrzeba, zapotrzebowanie

 ni (ni) ja, mi, mnie

 Ni ceta (ni SET-a’) przepraszam (bardzo rzadkie, uniżone przeprosiny; dosł. „Uklękam”)

 Ni copaani buy’ce gal (Ni ko-PA’-ni gal) Poproszę o pintę (nieco ponad 0,5 l) piwa.

 Ni copaani buyc’ika cin papuur’gal (Ni ko-PA’-ni bu-SZI-ka sin pa’-PUR-gal) Poproszę o kieliszek białego wina.

 ni dinu (NI DI-nu) [ja] daję (użyte samodzielnie, w dobitnym tonie, oznacza tyle, co „Chcesz, to bierz, a jak nie, to nie”)

 Ni hukaatii’ni shebs ti kama! (NI-hu-ka’-TI-ni szebs ti KA-ma’) Osłaniam własne tyły!

 Ni kyr’tayl gai sa’ad (Ni-kir-TAIL guy-sa’-ADD) [formułka adopcyjna (dosł. “Traktuję twe imię jako imię mego dziecka.”)]

 Ni su’cuyi, gar kyr’adyc, ni partayli, gar darasuum (Ni su-CU-yi, gar kir-A’-disz, ni par-TAJ-li, gar da’-ra’-SUM) poprzedzana imionami zmarłych codzienna “wypominka” za tych, który odeszli (dosł. „Ja wciąż żyję, lecz ty umarłeś. Pamiętam ciebie, więc żyjesz wiecznie.”; również w liczbie mnogiej)

 nibral (NI-bra’l) przegrany, porażka

 Ni’duraa! (NI DU-ra’) Obrzydzasz mnie!

 norac (no’-RAK) tył

 nor’cabur – element pancerza chroniący plecy.

 Nu draar (Noo DRAR) Nie ma mowy. Nigdy w życiu. Absolutnie nie. Nawet za milion lat. Za żadne skarby. (dosł. Nie nigdy; Bez przecinka! Mandalorianie multiplikują partykuły przeczące by wzmocnić negację)

 Nu kyr’adyc, shi taab’echaaj’la. (Nu kir-A’-disz, szi TA’B-i-CZARDŹ-la’) Nie martwy, zaledwie odchodzący daleko. (formuła oddająca hołd zmarłemu towarzyszowi)

 nu, n’, ne (ni, n’, ne’) [przedrostki przeczące]

 nu’amyc (nu-A’M-isz) normalny

 nuhaatyc (nu-HA’-tisz) niewidzialny, niewidoczny

 nuh’la, nuhunla (NU-la’) śmieszny, zabawny

 nuhoy (nu-HOJ) spać

 nuhoyir (nu-HOJ-ir) sen

 nuhun (nu-HUN) żart, dowcip

 nuhunar (nu-HU-nar) śmiech

 nuhur (NU-hur) dobre czasy, śmiech, zabawa, radość

 nushaad’la (nu-SZA’D-la’) nieruchomy

 nynir (ni-NIR) uderzenie, cios

O

 

 ogir (O’-gir) tam

 ogir’olar (o’-GIR-o’-LA’) tak, czy inaczej (dosł. ” tu, czy tam”)

 olan (O’-la’n) sto, setka

 olar (O’-lar) tutaj

 olarom (O’-la’-rom) witaj (słowo powitalne)

 olaror (o’-LAR-o’r) przybyć, przyjść, dotrzeć

 ol’averde (o’-la’-VAIR-dej) towarzystwo

 onidir (o’-NI-dir) pocić się

 o’r (o’r) w (czymś)

 orar (or-A’R) grzmot

 or’dinii (Ohr-DI-ni) głupiec, kretyn, ktoś ułomny (dosłownie oznacza to kogoś, kto nie tylko jest „szalony”, ale jeszcze „rąbnięty”)

 orhaar (OR-haar) skan (np. terenu)

 orhaarir (or-HAR-ir) skanować

 ori (O’-ri) wielki, ekstremnalny; bardzo

 ori’beskaryc (O’-ri-bes-KAR-isz) [zarówno] ciężki przypadek [jak i] twarda sztuka (o osobie)

 oribru (o’-RI-bru) sytuacja krytyczna, niebezpieczeństwo, zagrożenie

 Ori’buyce, kih’kovid. (O’-ri-BU-szej, KI-ko’-VID) Wielki hełm, a bez głowy. (Zwrot stosowany w odniesieniu do kogoś ze zbyt rozwiniętym (lub nieuzasadnionym) poczuciem własnej wartości lub władzy.)

 ori’copaad (O’-ri-KO’-pa’d) obsesja, kompulsja

 ori’dush (O’R-i-DUSZ) zło, zły

 ori’gehaat’ik (or-I-ge’-HA’-tik) epicki

 ori’haat (O’-ri-ha’t) To prawda, przysięgam

 ori’jagyc (O’-ri-DZIA’G-isz (O’-ri-JA’G-isz)) osoba prześladująca, znęcająca się, wygadana (dosł. wielki mężczyzna; odnosi się teśż do kobiet)

 ori’jate (OR-i-DZIA’-tej) doskonały

 orikih (ał-RI-ki) mały

 orilin (o’-RI-lin) profit, zysk, korzyść, nadwyżka

 or’ilor (o’r-I-lo’r) posiłek południowy

 ori’ramikad (O’-ri-RA’M-i-ka’d) Superkomandos

 ori’shya (o’r-I-szi-ya) coś więcej, niż

 ori’skraan (O’-ri-skra’n) [zarówno] rarytas [jak i] wyżerka, uczta (dosł. wielkie jedzenie)

 ori’sol (O’R-i-SOL) wiele

 ori’suumyc (O’R-i-SUM-isz) przekroczenie granic, jeden krok za daleko, gruba przesada (w mandaloriańskiej moralności)

 ori’tsad (O’R-it-sa’d) brygada

 oritsir (o’-RIT-sir) przeklinać, ryczeć

 ori’vod (OJ-ri-WOD) starszy brat, specjalny przyjaciel

 ori’vor’e (AŁ-ri-WO’R-aj) Dziękuję bardzo! Wielkie dzięki!

 oriya (o’-RI-ya’) miasto

 oriyala (o’-RI-a’-la’) miejski

 orjorer (or-DŻOR-er) krzyczeć, wykrzyczeć

 or’parguur (OR-par-GUR) nienawiść

 or’trikar (O’R-tri-kar) żal

 oshokita (o’-SZOK-i-TA’) odświeżacz (od deski w polowej latrynie)

 osik (O’-sik) odchody (ale w znacznie bardziej nieuprzejmym sensie)

 osik’la (o’-SIK-la’) zepsuty, pomieszany, zchrzaniony, zawalony (nieuprzejme)

 Osi’kyr! (O’-si-KIR) [Silne wyrażenie negatywnego zaskoczenia.]

 osi’yaim (O’-si-yaim) [bezużyteczna, nielubiana, wzbudzająca niechęć osoba (bardzo negatywne określenie, dosł. „z domu odchodów”)]

 Oya manda! (OJ-a’-MAN-da’) [wyrażenie mandaloriańskiej solidarności, zgodności i trwałości więzi; pełne emocji i pewności siebie]

 Oya! (OJ-a’!) [pełno znaczeń: dosłownie “Zapolujmy!”, ale poza tym „Trzymaj się!”, czy „Hurra!”, „Naprzód!”, czy choćby „Na zdrowie!”, zarówno przy toastach, jak i po kichnięciu. Niezależnie od kontekstu, zawsze pozytywne i zazwyczaj pełne triumfu]

 oyacyir (oy-JA’-szir) żyć

 oya’karir (OJ-ya’-KAR-ir) polowanie, łowy, pogoń

 oya’la (ok-A’-la’) żyjący

 oyayc (ok-AJS’) żywy

 oyayc ra kyrayc (oj-AJSZ ra’ kir-AJSZ) martwy lub żywy

 oyu’baat (oy-JU-ba’t) wszechświat

 oyula (oy-U-la’) galaktyka



P

 

 paak (pa’k) sól

 paguur (PA’-gur) niechęć

 paklalat (PA’K-la’-LA’T) gadka, cięty język, zręczna mowa, elokwencja

 pakod (PA’-ko’d) łatwy, prosty

 palon (pa’-LO’N) dziura, dół

 papurgaat (pa-PUR-ga’t) owoc

 papuur’gal (pa’-PUR-ga’l) wino

 par (pa’r) dla

 Pare! (Pare sol!) (Pare sol! PA’-rej-SO’L) Czekaj moment! (“Pare sol” – dosł. „Czekaj jedną”; uwaga: “Ke`pare” jest znacznie bardziej rozkazujące, stosowane np. w irytacji, niczym „Czekajże!”)

 parer (PA’-rair) oczekiwanie

 parjai (par-DZIAJ) zwycięstwo

 parjii (PAR-dzie) zwyciężca, triumfant

 par’jila (par-DZI-la’) zwycięzki, triumfujący

 parjir (par-DZIR) wygrać, triumfować, być zwycięzkim

 partaylir (par-TAT-lir) pamiętać

 paru (PA’-ru) formacja

 payt (PA’-it) lewo (kierunek)

 pehir (pej-HIR) pluć

 pel (pail) delikatny

 pel’gam (pel-GAM) skóra

 pelkaanir (pel-KA’N-ir) golić

 peti’baar (pej-TI-ba’r) masa centralna

 petir (pet-IR) centrum, środek

 pirebu (pir-EJ-bu) blisko

 pir’ekulor (PER-ik-U-lor) płakać, łkać

 pirimmur (PIR-i-mur) używać

 pirimmuy (pir-im-U-i) użyteczny

 pirimpir (pir-IM-pir) mocz

 pirpaak (PIR-pa’k) zupa, wywar (dosł. solona woda)

 pirun (PIR-un) woda

 pirunir sur’haaise (PIR-u-NUR sur-HIE-sej) sprawić, że zmoczą im się oczy (slangowe określenie zabicia, zranienia lub pokonania)

 pirur (pir-UR) pić

 pirusti (pir-U-sti) studnia

 piryc (PIR-isz) mokry

 pitat (pit-A’T) deszcz

 projor (PRO’-jor) następny

 prudii (pru-DI) cień

 prudiise (pru-DI-si) cienie

 puut’la (PUT-la’) balistyczny

R

 ra (ra’) lub

 racin (rej-SIN) blady, jasny

 ramaanar (ra’-ma’n-ARR) umierać, ginąć

 ramaanla (ra’-MA’N-la’) śmiertelny (wrażliwy, delikatny)

 ram’ika (ra’-MI-ka’) rajd, najazd

 ramikad (RA’-mi-KA’D) komandos

 ramikadyc (RA’-mi-KA’D-isz) [stan umysłu właściwy komandosowi – podejście, z którym może on(a) zrobić wszystko, przetrwać wszystko i osiągnąć cel; jest to mieszanka pewności siebie i ekstremalnej uporczywości wpajana podczas szkolenia kandydatom do oddziałów komandosów; termin może też być używany odnośnie osoby wyjątkowo zawziętej i skupionej na celu]

 ram’or (RA’M-o’r) atak, oblężenie

 ramorla (ra’-MOR-la’) oblegany, oblężony

 ram’ser (RAM-sair) snajper, strzelec wyborowy (a także jako ogólne słowo na określenie każdego, kto celnie strzela z broni ręcznej)

 rang (ra’ng) popiół

 Rangir! (RAN-gir) Do diabła z tym!

 ranov’la (ra’-NO’V-la’) sekret, tajemnica

 ratiin (RA’-tin) zawsze

 rayshe’a (rej-SZI-a’) pięć, piątka

 raysh’olan (REJSZ-o’-la’n) pięćset, pięćsetka

 ray’ture (rej-TUR-ej) tydzień

 redalur (red-A’-lur) tańczyć

 rejorhaa’ir (ri-JOR-har-IR) powierdzieć

 resol (rej-SOL) sześć, szóstka

 Resol’nare (REJ-sol NA’-rej) Sześć Działań: wyznaczniki życia Mando

 ret (rejt) może, możliwe

 Ret’! (Rejt!) Pa-pa! Do zobaczenia! Na razie!

 ret’lini. (Re’t-LI-ni) na wszelki wypadek, w razie potrzeby (potocznie; Mandalorianie zawsze mają plan B, bowiem są przezorni)

 Ret’urcye mhi (rej-TUR-szej-MI) Żegnaj! Do widzenia! (dosł. „Może ujrzymy się ponownie”)

 ret’yc (RET-isz) możliwe

 riduur (RI-dur) partner życiowy, towarzysz życia, mąż, żona

 riduurok (ri-DU-rok) miłość, zwłaszcza małżeńska

 riye (RI-yej) zysk, korzyść, dobry ruch

 rohak (RO-ha’k) pokonanie

 rohakar (ro-ha-KAR) pokonać

 rol’eta (RO’L-ej-ta’) sześćdziesiąt, sześćdziesiątka

 ru, r’ (ru) [przedrostek czasu przeszłego]

 rud (rud) wokoło, naokoło, w pobliżu

 rugam (RU-ga’m) kula, sfera

 runi (ru-NI) dusza (tylko poetycko)

 rusur (ru-SUR) lądować

 ruug (rug) wiek podeszły

 ruug’la (RUG-la’) stary

 ruus (ruus) skała

 ruusaan (ru-SA’N) ten, na kim można polegać (także popularne imię żeńskie)

 ruusaanyc (ru-SA’N-isz) godny polegania na nim, godny zaufania, wiarygodny

 ruusaar (RU-sa’r) podstawa, rozpoczęcie

 ruus’alor (RUS-a’l-or) sierżant (dosł. “kamienny dowódca”)

 ruyot (RU-jot) przeszłość, historia



S

 

 sakagal (SA’-ka’-gal) X-wing

 sal (sa’l) kolor

 sapanyc (sa’-PA’N-ish) elektromagnetyczny

 sarad (SA’-rad) kwiat, kwiecie

 saviin (sa’-VIN) fiolet

 senaar (sen-ARR) ptak

 sen’tra (SEN-tra) plecak odrzutowy

 serim (SAIR-im) celny, trafny

 serimir (SAIR-i-mir) mieć rację, mieć słuszność, być celnym

 sha (sza) w, przy, na

 sha ca’nara (SZA’ ka’-NA’-ra’) konkretny czas (dosł. na czasie) – używany w pytaniach (np. Sha ca’nara jurkadir? – Kiedy dokładnie zaatakować?)

 shaadlar (SZA’D`lar) ruszać

 shaap (sza’p) drewno

 shaap’yc (sza-PISZ) drewniany

 shabiir (sza-BIR) zchrzanić, spierniczyć (nieeleganckie)

 shabla (SZA’-bla) zchrzaniony, spierniczony (nieelegancki)

 shab’rudur (sha’-BRU-dur) zadzierać, fikać [bardzo obelżywe słowo używane w najbardziej ekstremalnych sytuacjach]

 shabuir (SHA’-bu-IR) dupek (obelżywe określenie)

 sha’kajir (SHA’-ka-DŻIR) przy posiłku, przy stole

 sha’kajir (SHA’-ka-DŻIR) wstrzymanie działań wojennych, wstrzymanie ognia, rozejm – od praktyki siadania przy stole przy posiłku, by omówić warunki ugody

 shal (sza’l) w, przy, na (przed samogłoską)

 sharal (SZA’-ral) leniwy

 shar’tas – element pancerza chroniący brzuch.

 sheber (SZEJ-bair) siedzieć

 sheb’ika (sze’-BI-ka’) pupa, pupcia, tyłeczek – słowo dziecinne, ale czasem używane ironicznie lub z humorem

 shebs (szebs) tył, tylnia strona; zadek

 sheb’urcyin (sze’-BUR-szin) podlizuch, wazeliniarz (dosł. Całujący zadki, czyli odpowiednik tzw. „lizodupa”)

 she’cu (SZEJ-ku) dziewięć, dziewiątka

 she’eta (szejta) pięćdziesiąt, pięćdziesiątka

 she’eta’olan (SZE’JTA-o’-la’n) pięć tysięcy

 sh’ehn (szejn) osiem, ósemka

 shehn’eta (szejn-EJ-ta’) osiemdziesiąt

 shekemir (SZEJ-kej-mir) podążać

 shek’eta (SZEJK-ej-ta’) dziewięćdziesiąt

 shereshir (szair-EJSZ-ir) porwać, zagranąć

 shereshoy (sze’-REJSZ-oj) żądza życia (i jeszcze więcej) – unikalne mandaloriańskie słowo oznaczające radość z każdego dnia, chęć czerpania z życia wszelkich doświadczeń oraz przetrwania, by żyć później, stan zrozumiały dla wojowników, którzy co dzień ryzykują życie; słowo składa się z cząstek oznaczających życie, czerpanie oraz, oczywiście, „Oya!”

 shev’la (SZEJV-la’) milczący, cichy

 shi (szi) jedynie, tylko

 shig (szig) [napój wyskokowy: połączenie tego, co jest akurat dostępne, najczęściej lekko stymulujących ziół z cytrusowym aromatem zwanym behot]

 shiib (szib) cienki, chudy

 shi’yayc (szi-JEJSZ) żółty

 sho’cye (SZOW-szej) ocean

 shok (szo’k) belka, dźwigar (zazwyczaj drewniany)

 shokita (SZOK-i-ta’) półka

 shonar (SZOŁ-nar) fala

 sho’sen (SZOŁ-sen) łódź podwodna, pojazd podwodny

 shosenla (szoł-SEN-la) zanurzony, zatopiony, podwodny

 shuk (szuk) rozdarcie, zerwanie

 shuk’la (SZUK-la’) zepsuty, złamany

 shuk’yc (szuk-ISZ) niedziałający, bezużyteczny, zepsuty

 shuk’la gett’se (SZUK-la’ GETT-sej) [zmiażdżone lub mielone orzechy używane do ciasta uj]

 shuk’la riduurok (SZUK-la’ ri-DUR-ok) rozwód

 shuk’orok (szu-KO’-rok) miażdżyrękawica (broń)

 shukur (SZU-kur) łamać

 shun’bure – element pancerza chroniący łokieć.

 shuner (szoon) chleb

 shuner (SZu-ne’r) mąka, kasza

 shupur (SZU-pur) uraz, rana, skaleczenie

 shupur’yc (szu-PUR-isz) ranny, skaleczony

 shupuur (szu-PUR) ranić, kaleczyć

 shushai (szu-SZAI) czujnik, sensor (dosł. „słuchanie oczami”)

 shu’shuk (szu-SZUK) katastrofa, kataklizm, wielka porażka, partactwo

 simir (si-MIR) rok

 sim’olan (sim-o’-LA’N) wiek (stulecie)

 sirbur (SIR-bur) mówić

 siver (SI-vair) stopień (wszystkie znaczenia poza stopniem wojskowym)

 skanah (SKA’-na’) [bardzo znienawidzona osoba]

 skira (SKI-ra’) spór o osobistym charakterze spowodowany zajęciem ziemi; prowadzi do zemsty

 skotah (SKO’-ta’) krótki, niski

 skraan (skra’n) żarcie, żarło, papu (slangowe określenie jedzenia)

 skraan’ikase (SKRA’-ni-KAJ-se’) [mieszanka przekąsek – posiłek jadany podczas celebracji, darzony sympatią, bowiem można spozywać go spokojnie i z kruchych naczyń – odwrotnie, niż w wypadku racji polowych]

 slaat (sla’t) błoto, muł

 Slana’pir! (SLA’-na’-PIR) Wynocha! Won! Precz! (bardzo nieeleganckie)

 slanar (SLA’-nar) iść, udać się

 solegot (SO’-lej-gut) komputer (dosł. “licząca maszyna”)

 soletar (so-LEJ-ta’r) liczyć

 solus (SO’-lus) samotny, podatny [np. na uszkodzenie]

 solus (SO’-lus) każdy, jeden

 solus (SO’-lus) indywidualny

 solus (SO’-lus) zjednoczeni, niczym jeden

 sol’yc (so’l-ISZ) pierwszy

 sol’yc (so’l-ISZ) pierwszy (liczebnik porządkowy)

 Sooran, shab! (si-RA’N sza’b) [wyraz triumfalnej pogardy, dosłownie „Ssij, dupku!”]

 sooranir (SU-ra’-nir) wsysać, zasysać, wchłaniać, czerpać (płyn)

 sosol ti (so-SO’L ti) równy z

 spirba (SPIR-ba’) przejście (np. pęknięcie w skałach czy murze)

 staabi (STA’-bi) prawo (kierunek)

 striil (stril) [wysoce inteligentny sześcionogi drapieżnik myśliwski zdolny szybować i latać]

 striilir (STRI-lir) tropić, podążąć za

 su (SU) nie mniej, jednakże

 Su cuy’gar (Su CU-i-gar) Cześć! (dosł. „Wciąż żyjesz.”)

 Su’cuy (Su-CU-i) Hej! (powitanie)

 sur’ar (su-RAR) koncentrować się, skupiać

 sur’gaan (sur-GA’N) obrazek

 sur’haai (sur-HAI) oko

 sur’ulur (SUR-u-LUR) mieć na oku, obserwować, monitorować

 sushir (SU-szir) słuchać

 susulur (SU-su-LUR) słyszeć

 suum (sum) poza

 Suum ca’nara (Sum CA’-na-RA’) [stan radosnego odpoczynku i spokoju]

 suumpir (SUM-pir) jezioro

 suvarir (su-VA’R-ir) rozumieć



T

 

 taab (ta’b) stopa

 taab’echaaj’la (TA’B-ej-CHA’J-la’) martwy, niezyjący (dosł. “odszedł daleko”)

 taabir (TA’-bir) marsz

 taakur (TA’R-kur) kość

 taap (ta’p) lokacja,

 taap (ta’p) punkt, pozycja

 ta’ayl (ta’-EJL) straznik więzienny

 tabalhar (ta’-BA’L-har) patrolować

 tabalut (ta’-BA’L-ut) patrol (by powiedzieć, że ktoś jest “na patrolu”, mówimy, że jest: “bat`balut”– jest to przymiotnik, a nie imiesłów, jak”patrolujący”)

 t’ad (ta’d) dwa, dwójka

 tad’eta (TA’D-ej-ta’) siedemdziesiąt

 tadun’bir – element pancerza chroniący goleń.

 takisir (TA’-kis-ir) obrażać

 takisit (ta’-KI-sit) obraza

 tal (ta’l) krew

 tal’din (tal-DIN) pokrewieństwo, krewni, [istoty, w których żyłach płynie] ta sama krew

 tal’galar (tal-GAL-a’r) rozlewać krew, krawić

 tal’onidir (ta’l-ON-i-DI-nir) pocić się krwawo [idiom określający dokonywanie dodatkowego, bardzo żmudnego wysiłku]

 talyc (ta’l-ISZ) krwawy, krwisty (zarówno, jak rana, jak i stek; rzadkie)

 ta’raysh (ta-REJSZ) dziesięć, dziesiątka

 ta’raysh solus (TA’-rejsz-SO-lus) jedenaście, jedenstka

 ta’raysholan (TA’-rejsz-o’-la’n) tysiąc

 tatugir (ta’-TU-gir) powtarzać

 tayat (TAI-a’t) przechowywać

 tay’haai (TEJ-hai) archiwista, reporter

 Tayli’bac? (TAJ-li-BA’K) Złapałeś? Okej? W porządku? Zrozumiałeś?

 taylir (TAJ-lir) trzymać, zachowywać, utrzymywać

 te (te’) [ten/ta/to konkretny/a/e] (rzadki, nieprzetłumaczalny przedimek określony)

 tebec (T’E-bek) amunicja

 tegaanalir (tej-GA’N-aj-lir) ratunek

 teh (tej) z (kądś)

 te’habir…be (t’e-HA’-bir be’) usunąć, zabrać (po zabieranym obiekcie dodaje się „bo”, jeśli obiekt zabierany jest „stąd”)

 tengaanar (TEN-ga’-na’r) pokazywać, ukazywać (dosł. „otwarta ręka”)

 tenn (ten) otwarty

 teroch (taj-ROK) bezlitosny, pozbawiony żalu

 tettar (TET-ar) kopniak

 ti (ti) z (kimś/czymś)

 tigaanur (ti-GA’-nur)

 tihaar (TI-har) napój alkoholowy: mocny, klarowny napój pędzony z owoców

 tiingilar (TIN-gi-la’r) [niezwykle ostra zapiekanka mandaloriańska]

 tiin’la (tin-LA’) szorstki

 tion (TI-on) [przedrostek pytający – stosowany tylko w pytaniach!]

 Tion gar gai? (Ti-ON gar-GAJ) Jak masz na imię?

 Tion’ad (ti-on-AD) kto? (dosł. “która osoba?”)

 Tion’ad hukaat’kama? (Ti-ON-a’d HU-ka’t-KA-ma) Kto pilnuje twoich pleców?

 tionas (ti-O’-na’s) pytanie, zagadka

 Tion’cuy? (Ti-ON-cu-I) Kto tam? (często stosowane jako wyzwanie do przedstawienia się, tak, jak stosuje się „Stać, kto idzie?”)

 tionir (ti-O’N-ir) wypytywać, przesłuchiwać

 tion’jor (Ti-ON-dzior) dlaczego?

 tion’meh (ti-ON-mej) co, jeśli?

 Tion’solet? (Ti-ON-so’-LEJT) Ilu? Ile?

 tion’tuur (ti-ON-tur) kiedy? (dosł. którego dnia?)

 to (to’) połączenie

 tok’kad (to’-KA’D) poddać się (dosł. „rzucić szablę”)

 to’kursh (to’-KURSZ) sad

 tolase (to’-LA’-sej) system (dosł. “połączone rzeczy”)

 tom (to’m) sojusz

 tomad (to’_MA’D) sojusznik

 tome (TO’-me) razem (z kimś)

 tome’tayl (TO’-mej-TEJL) pamięć

 tom’urcir (to’m-UR-sir) zgrupowanie, zebranie

 tomyc (TO’-misz) wspólnota

 tom’yc (TO’-misz) mający połączone siły, w sojuszu

 tor (to’r) sprawiedliwość

 tra (tra’) przestrzeń, pustka

 tra (tra’) pole gwiezdne

 traat’aliit (TRA’T-a’-LIT) zespół, drużyna

 Traat’aliit gar besbe’trayc (Tra’t-a’-LIT bes-bej-TREJSZ) Drużyna jest twoją bronią. (przysłowie)

 traatika (tra-TI-ka’) pluton (żołnierzy)

 tracinya (tra’-SZI-n’a) płomień

 tracyaat (tra-SZI-at) artyleria

 Tra’cyar mav (tra-SZI-ar-ma’v) strzelać bez rozkazu

 tracyn (tra’-SZIN) ogień

 tracy’uur (tra’-SZUR) blaster

 tranyc (TRA’-nisz) słoneczny (dosł. “spalony gwiazdą”)

 trat’aab (tra’t-A’B) piechota

 trat’ade (tra’t-A’-dej) siły (np. wroga)

 trattok’or (TRAT-o’-kor) ponieść porażkę, upaść, zawalić się

 tratur (TRA’-tur) reprezentować, być na stanowisku, tworzyć siłę (jakiejś grupy lub organizacji)

 tratyc (TRA’-tisz) w stanie upadku

 trikar (TRI-kar) smutek

 trikar’la (tri-KA’R) smutny, ponury

 troan (trołn) twarz

 troch (troch) zdecydowanie, z pewnością (archaiczny, jak “w rzeczy samej” lub „azaliż, doprawdy”)

 tsad (sa’d) sojusz, grupa

 tsad droten (tsa’d-DRO’-ten) grupa ludzi, Republika

 Tsad Droten (ZAD DRO’-ten) senat, zebranie, rada

 tsikador (zi-KA’-dor) przygotowywać się, gotować się

 tsikala (zi-KA’-la’) przygotowany, gotów

 tug’yc (tu-GISZ) znów

 tuur (tur) dzień



U

 

 udes (U-des) odpoczynek, przyjemność

 Udesii! (u-DEJ-si) Uspokój się! Bądź spokojny!

 udesiir (u-DEJ-sir) zrelaksować się, być spokojnym, nie martwić się, znaleźć odprężenie, zrobić sobie przerwę

 udesla (u-DESS-la’) spokojny, pogodny, zrelaksowany (o osobach lub zjawiskach przyrody)

 uj’alayi (u-dzia’-LAJ-j) ciasto uj (gęste, bardzo słodkie płaskie ciasto z mielonych orzechów, syropu, startych suszonych owoców i przypraw)

 uj’ayl (u-DŻEJ-ul) [gęsty, aromatyczny słodki syrop używany w kuchni]

 ukor b’ukor (U-kor BU-kor) zmuszony podjąć decyzję (dosł. kiedy pchnięcie staje się popchnięciem)

 ukoror (u-KOR-or) pchać

 ulik (U-lik) zwierze juczne

 ulur (U-lur) troszczyć się, zwracać uwagę na

 ulur (U-lur) wykrywa

 ulyc (U-lisz) ostrożny, ostrożnie

 umaan (UM-a’n) trudny

 urakto (u-RA’K-to) cieżki, trudny

 uram (U-ra’m) usta

 urcir (ur-SIR) spotkać

 ures (u-RIS) bez (czegość), pozbawiony (czegoś)

 urmankalar (ur-MA’N-ka’-lar) wiara, przekonanie (czyli coś odmiennego od wiedzy)

 Usen’ye! (u-SEN-yej) Odejdź! Idź stąd! (bardzo nieuprzejme, zwłaszcza, że ma ten sam źródłosłów, co „osik”)

 utreekov (u-TRI-kov) głupiec, idiota (dosł. „pustogłowy”)

 ut’reeyah (ut-RI-ja’) pusty

 utrel’a (u-TREy-la’) czyste (jak w “Sprawdziliśmy to pomieszczenie. Jest czyste.”), oczywiste, jasne (jak w “To jasne, że powinniśmy ich zbombardować.”)

 utreyar (u-TRI-yar) czyścić

 utyc (U-tisz) obślizgły

 uur (ur) cisza

 uvete (u-VEJ-tej) światy (poetycko)



V

 vaabir (WA’-bir) robić

 vaal (wa’l) podczas, gdy; w czasie, gdy

 vaar (wa’r) wczesny, nierozwinięty, na wpół wyrośnięty

 vaar’ika (war-I-ka’) słabiak

 vaar’tur (va’r-TUR) ranek

 vaii (wej) dgdzie

 vaii’la (wai-I-la’) kierunkowy

 val (wa’l) oni, ich

 veeray (WIR-ej) teren, strefa

 veman (vej-MA’N) prawdziwy, autentyczny, rasowy

 ven (wejn) [przedrostek czasu przyszłego]

 Ven’cabur – element pancerza chroniący krocze.

 vencuyanir (wen-CU-ja-nir) podtrzymywać, zachowywać (przy życiu itd.)

 vencuyot (wain-CU-i-ot) przyszłość

 ver’alor (WAIR-a’-LOR) porucznik

 verborir (WAIR-bor-IR) wynająć, kupować, zakontraktować

 verburyc (we’r-BUR-isz) lojalny

 vercopa (wair-KO’-pa) życzyć sobie, marzyć, śnić (o czymś)

 Vercopa… (wair-KO’-pa) Chciałbym, żeby stało się…

 vercopaanir (wAIR-ko’-PA’-nir) chcieć, mieć nadzieję

 verd (waird) żołnierz, wojownik

 verda (WAIR-da’) wojownicy (archaiczna forma l. mn.)

 verde (WAIR-dej) żołnierze

 verd’ika (wair-DI-ka’) szeregowy (szeregowiec)

 verd’yc (WAIR-disz) agresywny (niekoniecznie negatywne!)

 ver’gebuir (wair-gej-bu-IR) ochroniarz (dosł. “wynajęty strażnik”; prawie ojciec)

 veriduur (WER-i-DUR) kurtyzana

 ver’mircit (WAIR-mir-sit) zakładnik

 ver’verd (wair-VAIRD) najemnik

 veshok (WESZ-ok) [wielkie, wiecznozielone drzewo (podobne do dębu)]

 ve’vut (wej-WUT) złoto

 vheh (fej) ziemia, pył, gleba

 vheh’yaim (vej-JEJM) tymczasowa chata wykonana z gałęzi i gliny

 vhekad (FA’-ka’d) piasek (dosł. ostra gleba)

 vhekadla (faj-KA’D-la) piaskowy

 vhekaj (WEJ-kadź) mapa

 vhetin (wet-IN) łąki, pola

 vhett (fet) farmer

 vhey (wej) mina (broń)

 vhipir (fi-PIR) mgła

 vi (wi) my (rzadki archaizm)

 videk (wi-DEK) szyja

 viinir (WIN-ir) bieg

 vod (wo’d) brat, siostra, kamrat, współtowarzysz, kumpel

 Vor entye (wor-ENT-yej) Dziękuję ci (dosł. „Akceptuję dług.”)

 Vor’e! (WO’R-ej) Dzięki!

 vorer (WAW-rejr) akceptować

 vorpan (WOR-pa’n) zieleń, zielony

 vorpan’oy (wor-PA’N`oy) roślinność

 vurel (WU-rejl) zawsze, kiedykolwiek, ilekroć

 vu’traat (WU-tra’t) siły specjalne

 vutyc (WUT-isz) specjalny

W

 

 waadas (WA’-daas) kredyty, bogactwo

 waadasla (wa’-DA’S-la’) wartościowy

 warra’se (WAR-a’-sej) orzechy warra

 wasuur (WA’-sur) zachód

 Wayii! (waj-i) O rany![ogólne wyrażenie zaskoczenia, dobre lub złe]

 wer (wair) eon (archaiczne)

 Wer’cuy (Wair-CU-i) To było wieki temu. (potoczne, używane zazwyczaj jako ekwiwalent formułek “Zapomnij o tym”, czy “To już bez znaczenia”)

 werda (WAIR-da’) mrok, cień (archaicznie; liczba mnoga: „dha werda” – cienie, mroczne oświetlenie; także „maskowanie”).

 werde (WAIR-dej) ciemność

 werdla (WERD-la’) ukrywający się, niewidzialny

 werlaara (wer-LAR-a’) mit (archaiczne)

 woor (wuer) wiatr

Y

 yacur (JA’-sur) wygonić, wygnać, wykurzyć

 ya’gai (JA’-gaj) miska

 yai (jej) brzuch, łono

 yaihadla (jai-HA’D-la’) ciężarna

 yaihi’l (JA’-hil) pełny

 yaim (jejm) dom

 yaimi (jaj-MI) sąsiad

 yaim’la (JEJM`la) komfortowy, znajomy, (wzbudzający uczucie) “jak w domu”; lokalny

 yaim’ol (jai-MO’L) powrót, powrót do domu

 yaimpar (jej-IM-par) powracać

 yai’yai (JAJ-aje) wielce odżywczy (określenie gęstego, wysokokalorycznego posiłku, bardzo istotnego dla Mandalorian muszących polegać na racjach polowych)

 yaiyai’yc (jai-JAI-isz) przepełniony dumą, usatysfakcjonowany

 yamika (ja’-MI-ka’) pokój, pomieszczenie, komnata

 yilad (ji-LA’D) zespół (jakiś przedmiotów), mnogość, gama (jak “szeroka gama smakołyków”)

 yustapir (JUST-a’-PIR) rzeka (dosł. wodna droga)

 yustarud (JUST-arud) perymetr, obrzeże

Uzupełnienie

Uzupełnienie 1: Wymowa

Znakiem ’ oznaczono głoskę przypominającą nieco półotwartą głoskę podniebienno-krtaniową (będącą czymś pomiędzy „j” a „h”; „j” staje się tu ekwiwalentem samogłoski „i” o długim iloczasie, czyli „ī”).
Jest ona ledwo wymawialna, a fonetyczna różnica w słowie jest tak nieznaczna, że w gruncie rzeczy, można pominąć tą głoskę.
Purystów językowych informujemy jednak, że o tym, czy bliżej jej do „j”, czy do „h”, decyduje samogłoska przed nią – jeśli jest to „a”, wymawiamy ’ niczym ciche „j”, przy „e” zaś – jak pośrednik między „j” i „h”. Przed spółgłoską zawsze bliżej jej do „j”.
Jeśli nasza głoska znajduje się w sylabie akcentowanej, ma dłuższy iloczas (czyli większą „moc”; wymawiamy ją wtedy nieco dłużej).

 

Uzupełnienie 2: Poradnik Gramatyczny

Gramatyka:

– Język jest bardzo regularny i nie ma w nim przypadków.

– Czasowniki występują tylko w dwóch formach, a czas reguluje złożony system przedrostków.

– Tworzeniem przymiotników z rzeczowników i czasowników rządzi system prostych reguł.

– Reguły pisowni i interpunkcja z zasady występują opcjonalnie; ciężko stworzyć zdanie, które jest zupełnie niegramatyczne.

– Czasami apostrof rozdziela końcową samogłoskę (zwłaszcza czasownika), wskazując lekki przydech, który pojawia się w niektórych mandaloriańskich akcentach. Ten apostrof, nazywany beten, („westchnienie” w mando’a) może też wskazywać moment na wdech, wymowę poszczególnych wyrazów, lub opuszczoną literę.

– Kolejność słów wskazuje znaczenie, jak w języku angielskim; oznacza to w wypadku sformułowań dwuwyrazowych, najpierw używamy słowa opisywanego, potem słowa opisującego, na przykład gdy chcemy powiedzieć „lanca wojownika”, najpierw używamy słowa „wojownik”, potem słowa „lanca”, czyli verd’beviin, nie na odwrót – wtedy stworzylibyśmy słowo „lansjer”.

– Mando 'a jest przeważnie mówionym językiem, a odmiany wymowy występują w nim tak, jak w jakimkolwiek języku.

– System przedrostków wskazuje czasy. W mowie potocznej, Mandalorianie używają tylko czasu teraźniejszego, ale czasem pojawiają się prefiksy ru (przeszły) i ven (przyszły) kiedy zachodzi potrzeba kontaktu z gatunkami, które w komunikacji potrzebują jasno określonych czasów.

– Dodanie przedrostka tion zamienia zdanie twierdzące w pytanie. Prefiks ke lub k’ wskazuje zdanie rozkazujące. Używanie ke z bezokolicznikiem jest formalne, ale w potocznym użyciu czasownik gubi końcówkę -r.

– Łatwość wymowy jest zawsze kluczowym czynnikiem w określaniu które litery są opuszczane podczas tworzenia słów i ich wymawiania.

– By stworzyć przeczącą formę czasownika – lub w wielu przypadkach, rzeczownika – dodaje się przedrostek n’, nu, nu’, lub nawet ne (każdorazowo zależy od łatwości wymowy) przed całym zdaniem lub przeczącą frazą, zależnie od znaczenia. Przeczący prefiks często wskazuje przeczący rzeczownik, taki jak ne’briikase (nieszczęśliwy), a nie zaprzeczenie całego zdania.

 

Czasowniki:

Bezokoliczniki mają końcówki -ir, -ar, -ur, -or, lub -er. Usunięcie r zwykle ukazuje temat wyrazu.

Czasownik cuyir ( być) często nie pojawia się w zdaniu; wskazuje jego opuszczenie przez kolejność słów, jak w ni (cuyi) verd – „ja (jestem) wojownik(iem)”.

By powiedzieć „To jest dobre”, Mandalorianin często powie tylko jate – „dobre”, a nie bic (cuyi) jate – „to (jest) dobre”.

Nie ma strony biernej. Wszystkie czasowniki są czynne. W razie konieczności, strona bierna jest kształtowana przez stosowny przymiotnik i – gdy wymawiane w całości – czasownik cuyir.

Podsumowanie form czasownika (za pomocą jurir, czyli „nosić”):

Ni juri kad – Noszę szablę.
Nu’ni juri kad – Nie noszę szabli.
Ni ven juri kad – Będę nosił szablę.
Ni nu’ven juri kad – Nie będę nosił szabli.
Ni ru juri kad – Nosiłem szablę.
Tion jurir kad? – Będziesz nosić szablę?
Ke jurir kad – Noś tę szablę! (formalnie)
Ke’nu jurir kad – Odłóż tę szablę! (dosłownie: “nie noś tej szabli!”)

Rzeczowniki:

Rzeczowniki (np. określenia zawodu czy statusu) są takie same dla mężczyzn i kobiet. Płeć wynika zazwyczaj z kontekstu; gdy tak się nie dzieje, używa się przymiotników jagyc (męski) lub dalyc (żeński).
Nie ma potrzeby, by orzeczenia zgadzały się z podmiotami – jest jedna forma.
Nieokreślony rodzajnik eyn, (jakiś – jak angielskie „a”/„an”) jest niemal zawsze opuszczony oprócz sytuacji, gdy potrzebny jest dla nacisk na jego nieokreśloność; analogicznie opuszcza się określony rodzjnik te, lub bardziej haar (ten – jak angielskie „the”).
Liczby mnogie są kształtowane przez dodawanie -e. To e zawsze jest wymawiane jako „ej”.

Zaimki:


Tak, jak rzeczowniki, zaimki nie mają rodzaju. Zaimki dzierżawcze to gar, kaysh i val.

PRZYMIOTNIKI I PRZYSŁÓWKI:
Przymiotniki i przysłówki powstają po dodaniu końcówki -la lub -yc (wymawiany „isz”), zależnie od łatwości wymowy. Przymiotniki występują tylko w jednej formie. Przysłówek jest dokładnie taki sam jak przymiotnik.
Stopnie wyższe i stopnie najwyższe zazwyczaj tworzy się z przymiotników z końcówką -shy’a dla wyższego lub -ne dla stopnia najwyższego.

Uzupełnienie 3: Poprawione błędy Karen Traviss

W oryginalnym słowniku umieszczonym na stronie Karen Traviss znajdują się pewne błędy natury technicznej, które – kierując się zdrowym rozsądkiem – postanowiliśmy w powyższym słowniku skorygować. Dla jasności, poniżej rozpiska co zostało zmienione i dlaczego:

ara’nov (a-RA-now) przeszkoda, obrona, blokada
ara’novor (A-ra-NO-wor) zbliżać się, stać na drodze, blokować

W oryginalnym pliku jest ara’novor ah-RAH-nov i ara’novor AH-rah-NO-vor, co także wskazuje na pomyłkę^

baar (bar) ciało
baar’ur (BAR-ur) medyk, lekarz

W oryginalnej wersji oba słowa mają tak samo zapisaną wymowę: baar BAR-oor, baar’ur BAR-oor, podczas gdy samo słowo wskazuje że wymowa pierwszego powinna być bez 'oor’.

tomyc (TO’-misz) wspólnota
tom’yc (TO’-misz) mający połączone siły, w sojuszu
W oryginale: tomyc TOH-meesh i tom’yc TPH-meesh, 'tph’ to dość ewidentna literówka.