Od czego warto zacząć przygodę z Mandalorianami? (Książki)

Skąd można dowiedzieć się więcej o Mandalorianach? To dość częste pytanie fanów tej kultury, w tym nawet nowych członków naszej organizacji. W tym artykule przedstawię źródła, z których można dowiedzieć się więcej o Mandalorianach w różnych okresach i w obu kanonach. Dla uproszczenia, przedstawię to w formie gór lodowych.

Na początek, góra literatury:

Komandosi Republiki nie bez powodu są nazywani “Biblią Mandalorian.” Karen Traviss praktycznie stworzyła tę kulturę, a na pewno dodała jej dużo większej głębi niż jakikolwiek twórca w obu kanonach. Nie są to książki idealne: nie każdemu pasuje dość realistyczne podejście do misji inspirowanych prawdziwymi specjalnymi, niektórzy narzekają na zbyt liczne wątki relacji między postaciami, innym przeszkadza dość podobna psychologia większości bohaterów. Te wszystkie wady nie dają rady przyćmić zalet: pokazanie ducha Mandalorian, podstaw Mando’a (naszego języka), a także licznych przyśpiewek, zwyczajów i dań typowych dla tej kultury. Dla wyjaśnienia, seria składa się z następujących książek: Bezpośredni Kontakt, Potrójne Zero, Prawdziwe Barwy, Rozkaz 66 oraz Legion 501.

The Bounty Hunter Code: From the Files of Boba Fett to książka in-universe, która wyszła jedynie w języku angielskim, co może być pewnym ograniczeniem dla czytelnika w naszym kraju. Jest to poradnik o tym, jaki powinien być dobry łowca nagród, który należał do Jango i Boby Fettów. Na szczególną uwagę zasługuje manifest Straży Śmierci znajdujący się na końcu książki. Jego treść opowiedziała całkiem sporo o Mandalorianach, w tym o okresie kilku wieków przed wydarzeniami z filmów (a na ten temat brakuje źródeł).

Trylogia Wojny Łowców Nagród składa się z trzech książek: Mandaloriańska Zbroja, Spisek Xizora oraz Polowanie na Łowcę. Wszystkie trzy skupiają się na postaci Boby Fetta i nie wymagają głębszej wiedzy o uniwersum Star Wars. Nie skupiają się na samych Mandalorianach, ale na postaci, której przedstawienie w Legendach znacznie różni się od tego z nowego kanonu. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o najlepszym łowcy nagród, te książki są dla ciebie.

Revan to powieść, którą warto przeczytać po poznaniu historii z obu gier Knights of the Old Republic. Opowiada o dalszych losach obu protagonistów tych gier, ale jeden z wątków opowiada o dziejach Mandalora z tego okresu, Canderousa Ordo. Sama książka nie zaspokoiła fanów (podobnie jak gra, która była MMO stworzonym zamiast KotOR’a III), ale wątek mandaloriański robi z niej gratkę dla fanów naszej kultury. Przez lata za książkę trzeba było słono zapłacić na rynku wtórnym, ale w tym roku wydawnictwo Olesiejuk dostarczyło wznowienie.

Boba Fett dostał też własną serię młodzieżówek, opowiadającą o jego przygodach podczas wojen klonów. Składała się ona z książek: The Fight to Survive, Crossfire, Maze of Deception, Hunted, A New Threat oraz Pursit. Nie są one zbyt dobre i ich docelowym odbiorcą jest młodzież. Nie wydano ich w Polsce, ale na naszej stronie znajdziecie ich fanowskie tłumaczenia.

Dziedzictwo Mocy to 9-tomowa seria książek o dość wysokim progu wejścia. Warto przed nią znać wydarzenia z wcześniejszych chronologicznie książek (zwłaszcza serię Nowa Era Jedi, trylogię Mrocznego Gniazda oraz trylogię koreliańską). Autorką co trzeciej książki cyklu jest wspomniana wcześniej Karen Traviss, która dostaje okazję by kontynuować niektóre wątki z niedokończonej serii o komandosach. W ten sposób Mandalorianie stają się dość znacznym wątkiem pobocznym części książek w tej serii, zaczynając od tomu drugiego: Braterstwa Krwi.

Jednocząca Moc to jedna z najdłuższych książek Star Wars, a jednocześnie zakończenie najdłuższej (19-tomowej) serii Nowa Era Jedi. Choć Mandalorianie wzięli aktywny udział w wojnie z najeźdźcami z obcej galaktyki, nie znalazło się dla nich miejsce w tej serii książkowej, z wyjątkiem tego tomu.

Podobnie wysoki próg wejścia ma seria Przeznaczenie Jedi, w której od tomu trzeciego Otchłań zaczynają się wątki mandaloriańskie mające wpływ na wielką politykę galaktyki oraz wątki Boby Fetta, który mierzy się z konsekwencjami wydarzeń z Dziedzictwa Mocy.

Kolejny poziom góry lodowej to książki, w których wątki mandaloriańskie są na dalszym planie. Jedna z historii w antologii Opowieści z Pałacu Jabby dotyczy Boby Fetta. Podobnie jeden z bohaterów Fatalnego Sojuszu jest Mandalorianinem, w Oszukanych można przeczytać o Mandalor Mścielce wspierającej atak Sithów na Coruscant, w opowiadaniu Restraint James Luceno opisuje dzieje Maula spotykającego jednego Mandalorianina podczas swojego szkolenia (ta historia nigdy nie pojawiła się w Polsce). Boba Fett pojawia się też w Skoku Milenium, drugiej części książkowego The Foce Unleashed (nie wydanego w Polsce), Cieniach Imperium, dwóch częściach trylogii Hana Solo: Gambit Huttów oraz Świt Rebelii, w dwóch częściach serii Galaxy of Fear: City of the Dead oraz Hunger (bez polskiego wydania, ale jeden z tych tomów jest fanowsko przełożony na naszej stronie), a także w dwóch częściach serii młodzieżówek The Last of the Jedi: Desperate Mission oraz Dark Warning (również nie wydanych w Polsce, ale fanowskie tłumaczenie znajdziecie na naszej stronie). Jak widać Boba Fett lubi pojawiać się w dwóch tomach różnych serii.

Istnieje też opowiadanie skupiające się na postaci Boby Fetta pod tytułem Boba Fett: A Practical Man autorstwa Karen Traviss, które nigdy nie ukazało się w Polsce. Jest ono dobrym wstępem do Dziedzictwa Mocy, więc znający język angielski fani mogą je przeczytać między Nową Erą Jedi a Dziedzictwem Mocy.

W piśmie Star Wars Insider pojawiło się wiele artykułów, w których wspominano o Mandalorianach, ale na wyróżnienie zasługują dwa: The History of the Mandalorians: Exploring the Evolution of a Mighty Race of Warriors oraz The Mandalorians: People and Culture. Oba stanowią głównie podsumowanie wiedzy o Mandalorianach z innych źródeł, ale można się tu nauczyć choćby podstaw Mando’a.

W serii Star Wars Adventures trzy tomy skupiają się na postaci Jango Fetta: Jango Fett vs. the Razor Eaters, The Shape-Shifter Strikes oraz The Warlords of Balmorra. Żadne z nich nie jest wysokich lotów i nie ukazało się w Polsce, ale na naszej stronie można przeczytać fanowskie tłumaczenie.

Ciekawostką z dna naszej góry lodowej jest Jedi Dawn, książka-gra typu choose your own adventure (tzw. paragrafówka), w której pojawia się Boba Fett. Niestety, nie wydano jej nigdy w Polsce.

Na dnie miejsce znajduje też jeden z dodatkowych podręczników RPG od Fantasy Flight Games Age of Rebellion: Friends Like These, który jest dostępny wyłącznie po angielsku i wprowadza do gry pewne drobne informacje o Mandalorianach i ich sprzęcie. Tylko dla bardzo dociekliwych fanów naszej kultury.

Na dnie pasują też opowiadania związane z grą MMO The Old Republic. Są dostępne jedynie po angielsku na stronie gry: Bedtime on Concordia, Seeing Red, Bottled Fury oraz Snare.

Podobnie, na stronie Hyperspace wyszło kilka opowiadań po angielsku, a w kilku z nich znaczącą rolę odgrywają Mandalorianie: The Secret Journal of Doctor Demagol, Labor Pains oraz Interference.

Pewnie zauważyliście, że wszystkie powyższe pozycje dotyczą kanonu Legend. Dla fanów kanonu Disney’a przygotowałem oddzielną, dużo chudszą górę lodową:

Znaczna część książek, w których pojawiają się Mandalorianie w nowym kanonie są idealne dla tych, którzy nie chcą oglądać Disney+. Dla przykładu, mamy różne adaptacje serialu The Mandalorian: jedną dla młodzieży, drugą dla dorosłych, ale też taką dla najmłodszych czytelników (o podtytułach This is the Way oraz A Clan of Two).

Fani piątego epizodu pewnie zajrzą do zabawnej i nieco dziwacznej antologii From a Certain Point of View. Wszystkie opowiadania drugiej części tej serii skupiają się na wydarzeniach z Imperium Kontratakuje, więc Boba Fett też dostał swoje opowiadanie pod tytułem Wait for It.

Podobnie jak z Mandalorianinem ma się sprawa z opowiadaniem Kenobi’s Shadow w antologii The Clone Wars: Stories of Light and Dark, które jest adaptacją 16 odcinka piątego sezonu serialu Filoniego, gdzie Mandalorianie również się pojawiają.

Jeśli ktoś woli czytać, zamiast oglądać mikro-serię animacji Forces of Destiny, można przeczytać książeczkę dla dzieci pod tytułem Forces of Destiny: The Leia Chronicles. W tych adaptacjach trzech odcinków pojawia się postać Mandalorianki, Sabine Wren.

Osoby, które nie przepadają za oglądaniem serialu Star Wars: Rebels znów mogą zwrócić się do literatury i przeczytać serię Star Wars Rebels Chapter Book, które są adaptacjami odcinków pierwszego sezonu serialu. Jak łatwo zgadnąć, Sabine odgrywa znaczną rolę w wielu z tych historii.

The Wesell Run to opowiadanie ze Star Wars Insider z serii świętującej 20-lecie Ataku Klonów. Dlatego jedno z opowiadań skupia się na postaci Jango Fetta.

Na dnie góry lodowej kanonu Disney’a musi pojawić się The Vow of Silver Dawn. Co ciekawe, Mandalorianie nie pojawili się w projekcie The High Republic ani razu, ale w tej internetowej powieści (dziejącej się 200 lat przed bitwą o Yavin) pojawia się jeden, nienazwany mandaloriański strażnik. Czy THR byłoby lepsze, gdyby było tam więcej Mando? Nie wiem, chociaż się domyślam…

Opracował Marik Vao